E-TİCARET, ESNAFI YOK EDECEK!
Naci Altuncu

Naci Altuncu

Z-YORUM

E-TİCARET, ESNAFI YOK EDECEK!

05 Ocak 2022 - 08:00

Esnaflık bir meslek. Küçük sermaye ile emeğin, zanaatın, ustalığın buluştuğu bir meslek. 

Esnaf, yerelde çözümün eridir. İyi günde, kara günde, zor işlerde, cenazede, düğünde, dernekte  insanlara dokunan, onlarla sevinen, onlarla ağlayan kişidir. 

Bakkaldır, manavdır, kasaptır. Terzidir, tamircidir, lokantacıdır, fırıncıdır esnaf. Mesleklere bakarak hepsini saysam, bu köşe de bu sayfa da almaz. 

Çarşı demektir. Pazar demektir. Arastayı, sokağı, meydanı bekleyendir, şenlendirendir.

Yerelin canıdır, kanıdır, gücüdür. Her şeyidir.

Esnaf çok olursa, dükkanlar açılır, atölyeler kurulur, iş yerleri inşa edilir. Esnafın olduğu her yer büyür, gelişir, oralarda istihdam olur. 

Yerleşim yeri, mahalle, çarşı olur, site olur, kent olur.

Doğrusu eskiden öyle olurdu demek.

Şimdi esnaf kan kaybediyor (özellikle son 25 yıl). Güçsüzleşiyor. Ticari arenada, özellikle sanal rakipleriyle rekabet edemiyor. Sermayesi her geçen gün eriyor.

Önce marketler bakkalları yedi, sonra süper marketler marketleri. Ardından zincir marketler hepsini adeta yok etti. Fabrikalar atölyeleri, AVM’ler, caddeleri, arastaları, hatta sanayi sitelerini auta attı.

Şimdi e-ticaret (internetten ticaret yapan şirketler) hepsine düşman. Esnafa son darbeyi vurma e-ticaretle olacak.

Artık her mal internette. Seç beğen al. Bir tık, at sepete. Yatır parayı, ertesi gün mal kapıda. Esnafın toptan fiyatına aldığından daha ucuz. Üstelik 8, 10, 12 taksitle. Babanın oğlundan alamazsın. Artık alış verişlerde, esnafın esamisi yok. Kuryeler vızır vızır. Herkes memnun. Özellikle Z Kuşağı internet alışverişinden başka alış veriş yapmıyor. Dükkanların, mağazaların önünden geçmiyor. İki dünyaları var, AVM ve internet. Mutlular.

Esnaf ise, bu piyasaya ayak uyduramadı. Teknolojiyi bilmiyor. Dijital cihazları kullanamıyor. Gerekli alt yapıyı kuramamış. E-ticaretten uzak. Dolayısıyla bu koskoca pazar devleriyle rekabet edemiyor.

Dernekleri var, federasyonlar, konfederasyonlar düzeyinde örgütlüler ama o örgütlerde e-ticaret konusunda kör, sağır, vurdumduymaz. Onların esnafa verdiği hiçbir katkı yok. 

Yerel yönetimler de kılını kıpırdatmıyor. Oysa yerel esnaf, onların can suyunu sağlayan en önemli gelir kaynağı. Bu kaynak her geçen gün kuruyor. Dükkanlar bir bir kapanıyor. Caddeler ıssızlaşıyor. Bir başka kayıpları daha var. Kentlerin maliyesinden aldıkları pay her yıl küçülüyor. Çünkü vergiler, zincir marketler, AVM’ler ve e-ticaret kuruluşlarının bağlı oldukları büyük kentlerin maliyelerine akıyor.

Durum vahim. Tehlike kapıda. Ama gören yok.  Diyorsunuz ki peki, ne yapılabilir? Yerel yönetimler ve esnaf odaları esnafa teknoloji ve eğitim desteği verebilir. Yerel esnafı e-ticaret piyasasına sokacak altyapı ve reklam desteğini vererek, aynı zamanda yerel fuarlar, festivaller, günler, haftalar düzenleyerek ticaret piyasasında kendi esnaflarını güçlendirebilirler.

Tehlikeyi somutlaştıran iki anekdotla bitireyim.

Beyaz eşya ticareti yapan bir esnaf artık toptancıdan ya da fabrikadan mal almadığını, malı depolamadığını, sermayesinin zaten eridiğini, istenen malı internetten satın aldığını ve aldığı fiyatın üzerine 100 TL kar koyarak sattığını anlattı bana... 

Kitap satan bir başka esnaf ise yayın evlerinden toptan aldığı fiyatların (azami yüzde 40 ıskonto ile alabiliyor) çok altındaki fiyatlarla (yüzde 50,55 hatta 60 indirimle) kitapların internetten satıldığını ve internetle rekabet edemeyeceğini, bu koşullarda ayakta kalmanın olanaksız olduğunu söylüyor.

Ha diyeceksiniz ki dünya değişiyor. Ticarette değişecek. Örneğin geçmişte Ahilik nasıl misyonunu tamamladıysa, esnaflıkta tamamlayacak.

Bu geçiş olacak. Mutlaka olacak. Ama bu geçiş, yıkmadan, perişan etmeden mağdurlar yaratmadan olmalı.

Anlatmak istediğim bu.

 

CIZZZ!!!

Daha öncede yazmıştım.

“Görünen o ki çalışanların şimdilik çoğunluğu zamanla tamamı, asgari ücretle çalışacaklar. Zaten şu anda bile yüzde 60’dan fazla çalışan asgari ücrete mahkum edilmiş durumda. Bu sayı her yıl artacak. Ben öyle görüyorum. Ha birde emeklilere, ortalama asgari ücretin yarısı kadar bir maaş verildi mi amaç hasıl olmuş olur.”

Çalışanlar ve emekliler için açıklanan  zamlar beni haklı çıkartmaya başladı. 

Çalışanlara asgari ücret, emeklilere yarısı. 

Yerse! Demiyorum. Yedik bile.

 

                                 

 

YORUMLAR

  • 0 Yorum
Henüz Yorum Eklenmemiştir.İlk yorum yapan siz olun..

Son Yazılar