GÜNEŞ VE İÇ GEZEGENLER
Nazan ÖNGİDEN

Nazan ÖNGİDEN

GÜNEŞ VE İÇ GEZEGENLER

08 Kasım 2019 - 13:02

Yeni bir burca geçmeden önce güneş ve iç gezegenler hakkında biraz bilgi vermek yararlı olacaktır.

Bilim adamları evrende 100 milyar civarında galaksi bulunduğunu ve bu galaksilerin de milyarlarca yıldızdan oluştuğunu söylüyorlar. 

Samanyolu galaksisi bunlardan sadece birisi ve eteklerinde güneş sistemimiz yer alıyor. Güneş sisteminin merkezinde güneş ve etrafında belirli bir yörüngede dönen gezegenler var. 

Ayrıca gezegenlerin etrafında da uydular, asteroitler, göktaşları, tozlar ve gaz bulutları dolanıyor. Güneş sisteminde ışık çıkaran tek cisim güneş çünkü o bir yıldız... 

Sistem içinde yer alan gezegen ve uyduların hiç biri ışık çıkarmaz zira içlerinde herhangi bir nükleer reaksiyon yoktur. Sadece güneşin uzaya yaydığı ışığı yansıtırlar. Öyleyse önce güneş ile başlayalım.

Konumu; sisteminin merkezi gücü,

Cismi özelliği; yıldız.

Samanyolu merkezi çevresinde dönme süresi; 26.000 ışık yılı.

Galaktik merkez çevresinde dönme süresi; 225-250 milyon yıl.

Kendi çevresinde dönüş süresi; ekvatorda 25 gün, kutuplarda 35 gün (1) 

Sideral zodyakta günlük ilerleme hızı; bir günde ortalama 1 derece (2)

Bir burçta kalış süresi; 1 ay

Geri gitme süresi; Güneş geri gitmez (3)

Dünyanın uydusu ay bize en yakın gök cismidir. Gökyüzünde en hızlı ay hareket ettiğinden fazlarına göre şekli de durmadan değişir. Yen ay fazında karanlıkta kaldığından görülmez. Hilal fazında incecik bir şekilde belirir. İlk dördün fazında yarım ay şeklini alır. Dolunay fazında ise tüm ihtişamıyla gökyüzünde parlar.

Dolunaydan sonra eksilmeye başlar. Önce son dördün ardından da çürüyen ay fazları ile yaklaşık bir aylık döngüsünü tamamlar. Ayın kendi ve dünyanın etrafında dönüş süresi birbirine eş olduğundan, dünyadan bakıldığında ayın hep aynı yüzü görünür diğer karanlıkta kalan yüzü görünmez.

Konumu; Dünyamızın uydusu.

Kendi çevresinde dönüş süresi; 27,3 gün 

Dünya'nın etrafında dönüş süresi; 27,3 gün (yeniay ve dolunay evrelerinde 29,5 gün)

Sideral zodyakta günlük ilerleme hızı; 2 saate 1 derece.    

Bir burçta kalış süresi; yaklaşık 2,5 gün.

Geri gitme süresi; Ay geri gitmez.

Samanyolu galaksinin kenarında, kara delik noktasına uzak bir konumda Dünyamız yer alır. Dünya içsel gezegenlerin en büyük olanıdır. 

Ayrıca onu diğer gezegenlerden ayıran önemli bir özelliği de oldukça büyük bir uyduya sahip oluşudur. Bu durum dünya ve uydusu ayın ‘çift gezegen’ olarak düşünülmesine yol açmıştır.

Dünyanın kendi ekseni etrafında dönüşünden gün ve gece, güneşin etrafında dönüşünden ise mevsimler meydana gelir. Mevsimler dünya ekseninin 23,5 derecelik eğik açısı nedeniyle oluşur. Dünya ekseninin eğikliği hiç bir zaman 22 derecenin altına ve de 24.5 derecenin üstüne çıkamaz. 

Dünyanın güneş etrafındaki yörüngesi hafif eliptiktir. Dünyanın ekvator bölgesinin geniş, kutup bölgelerinin ise basık oluşu küresel şeklini biraz bozar.  

Konumu; güneşe 3. derece yakınlıktaki iç gezegen.

Cismi özelliği; güneşin ekosferi içinde dönen tek gezegen (4)

Güneş'in çevresinde dönme süresi; 365,2 gün 

Kendi çevresinde dönme süresi; 23 saat 56 dakika 4 saniye

Sideral Zodyakta günlük ilerleme süresi; 1 derece

Bir burçta kalma süresi; 1 ay,

Geri gitme süresi; dünya geri gitmez.

Dipnot;

(1) Güneş dev bir plazma olduğundan kutuplardaki ve ekvatordaki dönüş hızı farklıdır. Dönüş hızı ekvatorda 25 gün iken, kutuplarda yaklaşık 35 gündür. Dünya, güneşin etrafında dönerken gözlem noktamız sürekli değiştiğinden dünya üzerinde ölçülebilen hız ise 28 gündür.

(2) Güneş gökyüzünde 0 derece 57 dakikalık ilerleyişi ile en ağır yengeç burcu takımyıldızında, 1 derece 1 dakikalık ilerleyişi ile en hızlı oğlak burcu takım yıldızında hareket eder.

(3) Aslında hiç bir gök cismi geri gitmez sadece belirli zamanlarda yavaş hareket ederler ve dünyadan gözlemlendiğinde sanki geri gidiyormuş gibi bir göz yanılsamasına neden olur.  

(4) Ekosfer; canlıların yaşamasına imkan veren katman. Bu nedenle bilinen anlamda yaşam sadece dünyamızda vardır.

 

 

 

YORUMLAR

  • 0 Yorum
Henüz Yorum Eklenmemiştir.İlk yorum yapan siz olun..

Son Yazılar