İLKBAHAR EKİNOKSU VE NEVRUZ BAYRAMI
Nazan ÖNGİDEN

Nazan ÖNGİDEN

İLKBAHAR EKİNOKSU VE NEVRUZ BAYRAMI

20 Mart 2020 - 12:15

 

 

Toplam 360 derecelik Zodyak kuşağının son halkası olan Balık burcunun 29 derecesi biraz netameli ve tekinsizdir. Çünkü karanlığın son demi ile ışığın doğum anına denk düşer. Bu hassas aralığa "alaca karanlık" vakti de denilebilir.

Gecenin sonu ile sabahın başlangıcını temsil eden bu şafak vakti ünlü ozan Homeros'un gül parmaklı olarak tanımladığı Şafak tanrıçası Eos tarafından birbirine bağlanır.

Gökyüzünün bu en hassas kaynak noktasında sürekli olarak gece sabaha, karanlık aydınlığa, son başlangıca, ölüm yaşama evrildiğinden 29 derece Balık burcu ve 0 derece Koç  burcu dereceleri "Kuyruğunu ağzına alan yılan" sembolizmi ile çok güzel örtüşür.

Bu sembolizmin bize verdiği mesaj açıktır eski derinden soyun, kendini tepeden tırnağa yenile. Çünkü deri değiştirmeyen yılan ölür. Eğer yaşamını sürdürmek istiyorsan tıpkı bir yılan gibi eskiyen derini değiştir ve tüm enerjilerini tazele.

Güneş bu "var oluşsal kriz bölgesi" ne geldiğinde insanoğlu hem fiziksel hem de psikolojik açıdan zorlanır. Gerilim artar, panik-atak veya anksiyete başlar.  

Aslında var oluş ile yok oluş arasına sıkışıp kalan insan için bu durum "hiçe indirgenme tehdidi" karşısında bir teyakkuza geçme halidir. Bu bir var olma, var oluşu koruma ve sürdürme savaşıdır.

Her yıl 20 ya da 21 Martta Güneş Koç burcuna geçtiğinde ilkbahar ekinoksu yani yılın ilk gece ve gündüz eşitliği gerçekleşir. Takvimsel olarak ilkbahar mevsimi başlar. Güneş her yıl aynı tarihte bu noktaya gelmediğinden bu yıl Nevruz  20 mart tarihine denk gelmektedir.

Bu tarih aynı zamanda astronomik açıdan yeni bir yıla karşılık gelir. Bu tarihten itibaren Güneş gökyüzünde en yüksek deklinasyon noktasına doğru tırmanışa geçer.Güneşin doğuşu ve yükselişi yaşamın zaferi demektir.

Geçici ölüm uykusundan kalkan insanoğlu dirilişini ateşler yakarak ve demirler döverek sağlamlaştırır. Anadolulu büyük ozan Homeros'un deyişiyle canlılığın gücü ve ta kendisi olan Menos (1) kainatı kuşatır, tüm canlıları sarıp sarmalar.

Başta Türk toplumu olmak üzere çoğu kadim toplumlarda bu gün Nevruz (2) olarak adlandırılır ve şenliklerle kutlanır. Nevruz bayramına ait ateş yakma ve demir dövme sembolizminin astrolojik temelleri vardır.

Koç burcu ateş elementine sahip öncü bir burçtur. Koç burcu enerjisi var oluşu simgelediğinden ateş elementini tutuşturduğunda tüm doğa dirilmeye, canlıların kan akışı hızlanmaya, yaşam enerjisi yükselmeye başlar.

Koç burcunun metali demir, rengi ise kırmızıdır. Kana kırmızı rengi veren hemoglobinin ana maddesi de demirdir. Son derece özel bir sıvı doku olan kan, canlı varlıklar için vazgeçilmez bir hayat kaynağıdır öyle ki demir bağlama ve demir depolama mekanizmaları aksadığında canlının var oluşu da riske girer.

Kadim toplumlarda (Bilhassa Türkler) demirin çıkardığı sesin kötü ruhları uzaklaştırdığına inanıldığından dökümcü ve demirciler simyacılar gibi "ateşin efendileri" olarak kabul görür.

Kadim Türklerde ilk demirci ata Ongun olarak kabul edilir. Demirci Tarkhan ise kahraman ve yalnız atlı savaşçıdır. Eski çağlardan beri kutlanan Nevruz aslında ateş meşalesinin tutuşturulduğu son derece yaşam sever (biyofilik) bir bayramdır.

Çünkü Nevruz'un temel anlamı doğa ve canlıların yeniden dirilişi, temel amacı ise canlıların yaşam özü olan kan akışının güçlendirilmesi ve yaşam ateşinin harlanmasıdır. Bu nedenle kan ve can anlamına gelen Menos kutsaldır.

 

Dipnot;

(1) Menos sözcüğünün dört ayrı kökü vardır. Men-Man-Me-Med veya Met.  Mentor, Metis, Mantis, Mania vb sözcükler bu köklerden türetilmiştir. Burada  sadece konumuzla ilgili anlamı üzerinde durdum.

(2) Farsça Nev; yeni, Ruz; gün demektir. Dolayısıyla Nevruz; yeni gün anlamına gelir ve aynı zamanda yeni bir yılın başlangıcını temsil eder. 

 

 

YORUMLAR

  • 0 Yorum
Henüz Yorum Eklenmemiştir.İlk yorum yapan siz olun..

Son Yazılar