TÜTÜN ZAMANI
Süleyman SALUR

Süleyman SALUR

TÜTÜN ZAMANI

19 Eylül 2019 - 13:07

Samsun’da bir dönemler kumaşçılar, beyaz eşya satıcıları ve mobilyacılar köyleri dolaşarak tütün dizen ailelerin düğünlerini takip edip anne-babalara kendi mağazalarından alışveriş yapmaları için pazarlama yaparlardı. 

Sabahın köründe gün doğmadan kalkılır, tütünler iğne ile ipliklere dizilir kurutulur ve denk hale sokularak merkezdeki mağazalara getirilirdi. 

Tütün zamanları şenlik havasında geçerdi. 

İnsanlar mutlu idi. 

Akşama kadar şarkılarla-türkülerle dünyanın en kaliteli tütününü üretmenin keyfini yaşarlardı.

Karşılığı da alınırdı.

Samsun halkı, köylüsü ile merkezde tekel işletmeleri, tütün işleme mağazaları ile iç içeydi. 

Samsun’da her aileden bir-iki kişi, tekel tütün işletmelerinde (Regia) veya Irmak Caddesi’ndeki tekel fabrikasında çalışırdı.

Piyasalarda alışverişlerde senet veya çek değil sadece tutarlar deftere yazılırdı. 

Ödeme günü ise ‘tütün zamanı’ olarak belirlenirdi. 

Tütün zamanı genç kızlarımızın ve oğullarımızın sabırsızlıkla beklediği bir ay idi. 

Gençlerin düğünü tütün zamanına göre ayarlanırdı. 

Borçlar tütün zamanında ödenir ve eksikler bu ayda giderilirdi.

Samsun’da renkli tipler iyi bir hayat öğretmeni idi. 

Subaşı Caddesi’nde ebe Naciye abla, Saathane Meydanı’nda taksici Koreli, Gür Şekerleme’nin karşısında Dr. Hilmi ve Nahide Muratlı Sıhhıye Şahin Korkmaz, Murat Karayalçın’ın babası merhum Sabri Karayalçın, İhsan Karadağ, Eşref Zeren, Balıkçı Hamdi ve Gürcüoğulları, Meşhur Köfteci, Cumhuriyet Restoran adeta her biri yakinen tanınan ilk akla gelen isimler ve mekanlardır.

Büyük Otel’in bulunduğu alana kadar denizdi. 

Büyük Cami’nin karşısındaki İskele Restoran duvarlarına kadar deniz suyu çarpar ve geri dönerdi.

Buraya kadar yazdıklarımızı bir nostalji modunda değil. 

İnsanların senet veya çek kullanma alışkanlıkları olmadan, herhangi bir haciz işlemlerine maruz kalmadan hayatlarını idame ettiren bir Samsun’u geçmişi bu şekilde yad etmek modunda değerlendirilmelidir.

Samsun tütünü Osmanlının borçlarını karşılık Fransızlara verildi. 

Reji adı oradan kalmıştır.

Cumhuriyetin ilanı ile birlikte tütünümüz Bafra ve Samsun Sigarası olarak piyasada haklı bir üne kavuşmuştur.

Hükümetin yanlış tarım politikaları ve özelleştirmeler ile tekel fabrikalarının yerini Adliye Binası ve Reji işletmelerinin yerini ise AVM almıştır. 

Çünkü bu işletmelerin bulunduğu alanlar kentin en merkezi yerleri idi. 

4 Aralık 2002’de çıkarılan yasa tütünün sonu oldu. 

Ekim sahaları kısıtlandı. 

Üretim yapanlar cezalandırıldı. 

Devlet eli ile Samsun ekonomisi çökertilmiş oldu.

Şimdi de şu kadar yatırım yapılacak, sanayi canlanacak palavraları devam etmekte. 

Siyasi ranta yönelik söylemler ile Samsunlular aldatılmaktadır.

 

 

 

YORUMLAR

  • 0 Yorum
Henüz Yorum Eklenmemiştir.İlk yorum yapan siz olun..

Son Yazılar