Gazete Gerçek’e 2016 yılını değerlendiren Samsun esnafı, yaşanan olumsuzluklara ve belirsizliğe rağmen ayakta kalma mücadelesi veriyor
2016 yılında yaşanan 15 Temmuz darbe teşebbüsü, Ortadoğu’daki savaş, terör ve dövizdeki olumsuz gelişmeler tüm esnafı zora soktu. Kötü bir yıl geçirdiklerini kaydeden Samsunlu esnaflar, tüm umutlarını yılbaşı alışverişlerine bağladıklarını ifade ettiler.
‘2017 ÇOK DA İYİ GÖRÜNMÜYOR’
Kuyumcular odası başkanı Ekonomist Salih Özman ise, 2016 yılında yaşanan olumsuzlukların basit olmadığını kaydederken, etkilerinin ancak 2017 başlarında görüleceğini vurguladı. Özman açıklamasında, '2016 yılında bu ülke iki seçim geçirdi. Darbe teşebbüsü gördü. Savaşa girdi ve halen savaşıyor. Bunların tamamı bazı sektörleri onarılamayacak biçimde yaraladı. Turizm, cari açık, işsizlik, azalan üretim derken, piyasalar iyice durma noktasına geldi. Bu süreçler tamamen birbirlerine bağlı süreçlerdir. Bunlar bir ülkede istenmeyen iktisadi hareketlerdir. Bu hareketlerin sonunda bir sürü kurumdan, bir sürü vatandaş işsiz kalmıştır. Bunlarında piyasaya olumlu yansıması elbette düşünülemez. Tablo gösteriyor ki, 2017 yılında da bu olumsuzlukların etkisinde kalacağız. Umarım her şey yoluna girer ve tüm sektörler nefes alır’ dedi.
‘2016’DA VARLIKLARI TÜKETTİK’
2016 yılının şanssızlık ve kötü gelişmelerle dolu bir yıl olduğunu ifade eden Samsun esnaflarından Tunç Sepetçioğlu, para kazanmanın yanı sıra, ayakta kalmak için mücadele ettiklerini kaydetti. Tunç yaptığı açıklamada, '2016 yılı gerçek anlamıyla çok kötü bir yıldı. Her yönüyle olumsuzdu. Seçimler, tekrar seçimler, patlamalar, darbeler, mahkemeler, dövizin saçma şekilde fırlaması hep bu yıl oldu. Yani bir yıla ancak bu kadar olumsuzluk sığabilir. Bu nedenle biz bu yıl hesap kitap yaptığımızda görüyoruz ki bırakın para kazanmayı, arabamı satmışım, parasının nerede olduğu belli değil. Aman kiramızı ödeyelim, aman vergimiz, bağ kur prim ödemelerimiz, stopajımız derken arabayı bu yıla resmen gömdük. Normalde iş bize araba alması lazımken, biz işe arabamızı verdik. Şu yılbaşından az da olsa umutluyuz. Eğer insanların morali düzgün olursa yılbaşında hediyeleşip esnafın yüzünü güldürürler. 2016 yılından, yılbaşı hariç başka hiçbir beklentimiz yok’ diye belirtti.
‘PARA GİDEREK KÜÇÜLDÜ’
Paranın değer kaybettiğini ve kazanılan paranın anında eridiğini kaydeden esnaf Ahmet Cem Çuhadaroğlu ise şunları söyledi; 'Bizim yaptığımız işe bakılırsa paranın ne kadar küçüldüğünü, değer kaybettiğini görebilirsiniz. Satış yok. Olsa ne olur? Sattığınız malın yerine koymaya kalktığınızda bakıyorsunuz ki zam gelmiş. Dolayısıyla yerine koyamıyorsunuz. Bu sefer de yok diyorsunuz, müşteri gidiyor. Büyük marketlere gidiyor. Bu sefer bizlere hiç uğramıyor. Bu durumda biz cepten takviye etmeye başlıyoruz. 2016 yılında bu ülkenin başına gelenler küçümsenecek şeyler değil. Darbe, terör hep bizi buldu. Şuan bir de savaşa girdik. İnsanlar önlerini göremiyorlar. Herkes tedirgin. Cebindeki parayı kolluyor, başka bir şey aldığı sattığı yok. Dolayısıyla da hareket yok. Umarım 2017 yılı iyi başlar ve iyi devam eder ama inanın hiç umudumuz yok’ şeklinde konuştu.
‘MÜŞTERİNİN PARASI ÇOK KISITLI’
2016 yılı boyunca tatsız bir ticaret olduğunu vurgulayan Kurtuluş Biçen ise; 'Biz isteriz ki herkes rahatça geçinsin. Herkesin cebinde para olsun. Ama maalesef yok. Olan da tedirgin. Parasını harcamıyor, saklıyor ve bekliyor. Yani 2016 yılı boyunca hiç tadımız olmadı. Başta insanların morali zaten bozuk. Seçimden seçime gittik, peşine terör oldu yetmedi darbe oldu. Bunların tamamı halkı tedirgin ediyor. Müşteriyi, esnafı, alıcıyı, satıcıyı tedirgin ediyor. Böyle olunca biz hep zarar ediyoruz. Sürekli geri gidiyoruz. Şimdi umöarım bu yılbaşı iyi olur ve 2017 daha olumlu geçer. Yoksa durumumuz gerçekten kötü’ dedi.
‘TOPTAN DA ZARAR EDİYOR’
Samsun’da toptancılık yapan esnaf Yusuf İleri ise, perakende satış olmadığında otomatik olarak toptanın da zarar ettiğini vurguladı. İleri yaptığı açıklamada, 'Ben toptancıyım. Esnaflara mal veriyorum. Esnaf satış yok diyor. O halde ben bu malı esnafa nasıl vereyim? Versem parasını alamam ki, adam satacak ki bana ödeme yapsın. Dolayısıyla ekonomi bir sarmal meselesi. Önce vatandaşın morali olacak. Darbe filan bizi iyice moral olarak çökertti. Vatandaşı da çökertti. Moral olmadan yemek bile yenmiyor, vatandaş nasıl alışveriş yapsın? Bakalım bu yılbaşı arifesi nasıl geçecek. Belki bu hafta ve haftaya bir hareketlilik olur. Yani tüm yıl işler çok bozuktu’ dedi.
‘İNSANLAR YEMİYOR’
Gıda ve tavukçuluk hakkında konuşan esnaf Muhammet Görmüş ise insanların artık asgari beslendiğini savundu. Buna göre Görmüş; ‘ Bakınız artık insanlar temel besleniyor. Yani asgari besleniyor. Tavuk tüketirken bile dikkat ediyorlar. Bizim tek müşterimiz emekliler kaldı. Eskiden tavuktan 1,5 Lira kazanırdık. Şimdi 75 kuruş kazanıyoruz ve iş de yok. Neden düştü bu kazanç? Çünkü yem arttı, elektrik arttı. Bunlar da dolardan dolayı, savaştan dolayı oldu. 2016 yılı tamamen kaos yılıydı. Tek umudumuz yılbaşı. Gerçi artık yılbaşı konuşulmaya başlansa da hindi filan soran da yok bu sene. Geçen senelerde vardı ama insanların morali gerçekten bozuk. 2017 de böyle olursa halimiz ne olur bilmiyorum’ diye konuştu.
‘SEKTÖRLER KÜÇÜLÜYOR’
Toptan gıda esnafı olan Sezgin Karaoğlan, gıda ve diğer bazı sektörlerin tamamen küçüldüğünü kaydetti. Karaoğlan yaptığı açıklamada, ‘Esnaflar bizim bıraktığımız malları satamadıklarında biz de üzülüyoruz. Esnaf yaşayacak ki biz de yaşayalım. İnanın gıda işini ayakta tutanlar emekliler. Ayın 15’i olmadan esnafta hiç iş yok. Çünkü emekliler 15’nde maaş alıyor. Dolar artınca üreticinin maliyetleri de artıyor. SGK da artıyor, her şey artıyor. Dolayısıyla esnaf ya zarar ediyor, ya da bu artışı az miktarda müşteriye yansıtıyor. Müşteri uzak durursa da komple zarar ediyor. 2016 yılı her açıdan talihsiz bir yıldı. Dilerim 2017 yılı böyle olmaz’ diye ifade etti.
Serhat TÜRK
Yorumlar
Kalan Karakter: