Karadeniz'de orman yangını riski artıyor!

İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa (İÜC) Orman Fakültesi Orman Mühendisliği Bölümü Başkanı Prof. Dr. Doğanay Tolunay, yaşanan iklim değişikliği sebebiyle Karadeniz Bölgesi'nde orman yangını çıkma ihtimalinin günden güne arttığını açıkladı. Özellikle iç kesimlerde bulunan sıradağlarda yangın riskinin önemini vurgulayan Tolunay, konuyla ilgili önemli değerlendirmelerde bulundu.

İKLİM KOŞULLARI, SICAKLIK, KURAKLIK YANGINI TETİKLİYOR

Tolunay, önceki yıllarda Kastamonu ve Trabzon gibi Karadeniz'in çeşitli bölgelerinde çıkan yangınları hatırlatmasının yanı sıra, anlık ve o yıllara ait genel iklim koşulları, sıcaklık ve kuraklık gibi nedenlerin, Karadeniz Bölgesi'nde orman yangını çıkma riskini tetiklediğini belirtti.

ORMAN YANGINI OLASILIĞINI TAHMİN ETMEK MÜMKÜN

Önceki yıllarda Kastamonu, Trabzon gibi Karadeniz'in çeşitli bölgelerinde yangınlar çıktığını hatırlatan Tolunay; anlık veya o yıla ait genel iklim koşulları, sıcaklıklar ve kuraklıklar gibi nedenlerle Karadeniz Bölgesi'nde de orman yangınlarının çıkmasının normal olduğunu ifade etti. Tolunay ayrıca; yağış, sıcaklık ve nem değerleri kullanılarak hesaplanan "yangın havası indisleri" olarak adlandırdıkları indisler sayesinde, Karadeniz Bölgesi'nde orman yangını olasılıklarını tahmin etmenin mümkün olduğunu açıkladı.

KARADENİZ'DE ORMAN YANGINLARI ARTABİLİR

İklim değişikliği projeksiyonlarından da bahseden Tolunay "Değişik senaryolara göre Karadeniz Bölgesi’nde, özellikle de Doğu Karadeniz'de Artvin, Rize ve buradaki Karadeniz sıradağlarının İç Anadolu'ya dönük kısımlarında, iç kısımlara bakan bölgelerinde Erzurum'a doğru, Orta Karadeniz Bölgesi'nde Kastamonu, Karabük, Bolu gibi illerde, gelecekte iklim değişikliğine bağlı oluşabilecek daha sıcak koşullar ve kurak koşullar nedeniyle daha fazla orman yangını çıkabileceğini söylememiz mümkün." şeklinde konuştu. 

SONBAHAR VE KIŞ AYLARINDA DAHA ÇOK YANGIN ÇIKIYOR

Doğu Karadeniz'deki sıradağların, İç Anadolu Bölgesi'ne bakan kısımlarında gelecekte yangın havasının şiddetini daha da artıracağının yanı sıra yangın havası indisinin yüzde 30'a çıkacağını ve bu durumun da orman yangınlarına sebep olabileceğini söyleyen Tolunay, bölgenin özel koşullarından dolayı yangınların daha çok sonbahar ve kış aylarında çıktığını vurguladı ve bu durumla ilgili " "Karadeniz fazla ısındığı için yaz aylarında yağış alıyor, orman altındaki, fındık bahçelerindeki otlar, tek yıllık otlu türler hızlı şekilde büyüyor. Sonbaharda sıcaklıkların düşmesiyle birlikte bunlar kurumaya başlıyorlar ve ince yanıcı madde yükü olarak adlandırdığımız o kuru otların miktarının artmasına yol açıyor. Özellikle kasımdan sonra lodos estiği tarihlerde fındıkçıların bahçe temizliği çalışmaları ya da ormandan geçen elektrik hatlarının lodosta birbirine değmesi sonucunda yangınlar çıktığını görüyoruz. İşte gelecekte Karadeniz'de kış kuraklığına, lodos fırtınalarının şiddetlenmesine bağlı olarak büyük orman yangınları çıkabilir. Bu da bize iklim değişikliğini göz önüne alarak yangın mevsimi dediğimiz 1 Mayıs-1 Kasım arasındaki dönemin bütün yıla yayılması gerektiğini gösteriyor. Çünkü Karadeniz Bölgesi’nde çıkan yangınlar, helikopter, uçak, işçi gibi personelimizin yangına hazırlıksız olduğu bir dönemde çıkan yangınlar geniş alanlara yayılabilir. Bu nedenle artık yangın mevsiminden değil, yangın yılından bahsetmemiz, bütün planlamalarımızı buna göre yapmamız iyi olacaktır." açıklamalarında bulundu.

KARADENİZ'DEKİ AĞAÇLAR YANGINA UYUMLU DEĞİL

Akdeniz'in kızılçam ormanlarının yangına uyumlu olduğunu, barındırdığı çok fazla miktar kozalak sayesinde yangından sonra sonbaharda çimlendiğini belirten Tolunay, maki bitki örtüsünün ise köklerinin zarar görmemesinden dolayı yangından sonra birkaç hafta geçince bile yeşerebildiğini söyledi. Ancak Karadeniz Bölgesi'nde en fazla bulunan ağaç türleri olan; kayın, gürgen, ıhlamur, kestane, karaçam, sarıçam, göknar ve ladin ağaçlarının yangına uyumlu olmadığını ifade etti.

2024 OCAK-TEMMUZ AYLARI ARASINDA TOPLAM 4 BİN 477 YANGIN ÇIKTI

Tarım ve Orman Bakanlığı verilerine göre Türkiye 23,4 milyon hektar orman alanına sahip ve 2024'teki orman yangınlarında bu alanın yüzde 0,11'i yandı. Ocak-Temmuz 2024 döneminde 2 bin 209'u orman dışında, 2 bin 59'u orman içinde olmak üzere 4 bin 268 yangın çıkarken bu yıl aynı dönemde 2 bin 549'u orman dışı alanda, 1928'i ormanlık alanda toplam 4 bin 477 yangın çıktı.