Kira artış sınırı kalkıyor kira artışı nasıl belirlenecek?

İki yıldır yürürlükte olan ve kira artışlarını %25 ile sınırlayan düzenleme, 2 Temmuz itibarıyla sona eriyor. Yeni dönemde kira artışları yeniden 12 aylık TÜFE (Tüketici Fiyat Endeksi) ortalamasına göre belirlenecek. Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, uygulamanın belirli bir süre için yapıldığını ve devam etmesi yönünde bir çalışma olmadığını açıklamıştı.

Yeni Dönemde Kira Artışları Nasıl Hesaplanacak?

Haziran enflasyonunun 3 Temmuz'da açıklanmasıyla birlikte 12 aylık TÜFE ortalaması, konut kiraları için yeniden üst sınır olacak. Mevcut durumda bu oran %62.51 seviyesinde. Bu oran üzerinden yapılacak kira artışları, özellikle büyük şehirlerdeki kiracıları ciddi şekilde etkileyecek. Örneğin, 20 bin TL kira ödeyen bir kiracı için bu, 12 bin TL'lik bir artış anlamına geliyor.

Son İki Yıldaki Kira Artışları

Endeksa tarafından yapılan araştırmaya göre, iki yıllık dönemde Türkiye genelinde kiralık evlerin değeri nominal olarak %265 arttı. Enflasyondan arındırılmış artış ise %50 civarında. İstanbul'da ortalama kira 20 bin TL'ye, Ankara'da 17 bin TL'ye, İzmir'de ise 19 bin TL'ye ulaştı.

Hukuki Düzenlemeler ve Kiracı Hakları

Gayrimenkul Hukuku Uzmanı Avukat Ali Güvenç Kiraz'ın açıklamalarına göre:

1. Kira Artış Sınırı Dönemi: 8 Haziran 2022'de başlayan %25 zam sınırı uygulaması, 2 Temmuz itibarıyla sona eriyor.
2. Yeni Dönemde Artış Hesaplaması: Temmuz 2024 itibarıyla kira sözleşmelerinde yenileme dönemi gelenler, 12 aylık TÜFE ortalamasına göre zam yapacak.
3. TÜFE Üzerinde Artış Talebi: Kira sözleşmelerinde 12 aylık TÜFE ortalamasının üzerinde belirlenen artış şartları geçersiz sayılacak.
4. Önceki Zamların Durumu: Temmuz ayı öncesinde %25 zam yapan kiracılar, yeni zam dönemini beklemek zorunda.
5. Yeni Zam Talepleri: 2 Temmuz öncesinde yapılan %25 zam sonrası ek zam talep edilemeyecek.
6. Sabit Kira Oranı: 12 aylık TÜFE ortalamasını aşmayan oranlar belirlenebilir, ancak bu sınırı aşan talepler geçersizdir.
7. Dava Süreci: Kiracılar ve ev sahipleri arasındaki uyuşmazlık davaları ve arabulucu süreçleri devam edecek.
8. Kira Artış Talebi: Ev sahipleri, kira sözleşmesi 5. yılını tamamlamadan bu oran üzerinde artış talep edemez. 5. yıldan sonra kira tespit davası açma hakkı vardır.
9. Kira Anlaşmazlıkları: Kira anlaşmazlıklarında dava açmadan önce arabulucuya başvurma zorunluluğu bulunmaktadır.
10. İş Yeri Kiraları: İş yeri kiralarında bir sınır uygulaması yoktur, TÜFE ortalamasına göre zam yapılmaya devam edecek.

Kiracılar Ne Yapmalı?

Yeni düzenlemeyle birlikte kiracıların enflasyon oranlarına göre yüksek kira artışlarına hazırlıklı olmaları gerekiyor. Ev sahipleriyle olan anlaşmazlık durumlarında arabulucuya başvurma ve hukuki süreçlerin takip edilmesi önem taşıyor. Ev sahipleri ise uzun vadede kira tespit davası açarak kira bedellerini yeniden belirleme hakkına sahip olacak.