Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK), ağır ve tehlikeli işlerde çalışanlara yönelik “fiili hizmet süresi zammı” uygulamasıyla bazı meslek gruplarına 8 yıla kadar erken emeklilik imkânı tanıyor. Yeraltı madencilerinden sağlık çalışanlarına kadar birçok kişi, hem prim gününü artırıyor hem de emeklilik yaşını öne çekebiliyor.
YIPRANMA PAYI NEDİR?
Sosyal güvenlik mevzuatında “Fiili Hizmet Süresi Zammı” olarak geçen ve kamuoyunda “yıpranma payı” diye bilinen sistem, ağır çalışma koşullarına maruz kalan sigortalılara ilave prim günü kazandırıyor.
Normal şartlarda bir çalışan yılda 360 gün prim kazanırken, yıpranma payı kapsamındaki mesleklerde bu süreye her yıl için 60 ila 180 gün arasında ekleme yapılıyor. Bu ek süre:
Toplam prim gün sayısını artırıyor
Emeklilik yaşından düşülüyor
Emekliliğe hak kazanma süresini öne çekiyor
Özellikle yeraltı maden işçilerinde bu avantaj 8 yıla kadar erken emeklilik anlamına gelebiliyor.
HANGİ MESLEKLER KAPSAMDA?
SGK mevzuatına göre fiili hizmet süresi zammından yararlanan başlıca meslek grupları şunlar:
YER ALTI MADEN İŞÇİLERİ
En yüksek yıpranma payına sahip grup. Her yıl için 180 güne kadar ek prim hakkı tanınıyor.
SAĞLIK ÇALIŞANLARI
Doktor, hemşire, ebe ve hasta bakıcılar yılda 60 gün ek prim kazanabiliyor.
TSK, EMNİYET VE MİT PERSONELİ
Türk Silahlı Kuvvetleri, Emniyet Genel Müdürlüğü ve Milli İstihbarat Teşkilatı personeline görev riskine göre ortalama 90 gün ek süre uygulanabiliyor.
İTFAİYE PERSONELİ
Yangın ve afet müdahalelerinde görev yapan ekipler yılda 60 gün fiili hizmet zammı alabiliyor.
BASIN KARTI SAHİBİ GAZETECİLER
Sahada aktif görev yapan gazetecilere 90 güne kadar ek prim hakkı tanınabiliyor.
RADYOLOJİ VE RADYOAKTİF ORTAMDA ÇALIŞANLAR
Radyasyona maruz kalan personel için 90 güne kadar ilave süre söz konusu.
CEZA İNFAZ KURUMU PERSONELİ
Kapalı cezaevlerinde görev yapan infaz koruma memurlarına 60–90 gün arası ek prim uygulanabiliyor.
AĞIR SANAYİ VE KİMYA SEKTÖRÜ ÇALIŞANLARI
Kurşun, arsenik, cam, cıva ve alüminyum üretiminde çalışan işçiler de sektörüne göre 60–90 gün arasında fiili hizmet süresi zammı alabiliyor.
SAHİL GÜVENLİK VE DALGIÇLAR
Sahil Güvenlik Komutanlığı personeli ve profesyonel dalgıçlara yılda yaklaşık 90 gün ek prim verilebiliyor.
Yorumlar
Kalan Karakter: