Yapay zekâ teknolojilerinin günlük yaşamda hızla yaygınlaşması, beraberinde gözle görülmeyen çevresel maliyetleri de gündeme taşıdı. Ondokuz Mayıs Üniversitesi (OMÜ) Ziraat Fakültesi Tarımsal Yapılar ve Sulama Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Yusuf Demir, yapay zekâ sistemlerinin arka planda oluşturduğu su tüketimine dikkat çekerek, dijital dönüşüm süreçlerinin su kaynaklarının korunmasıyla birlikte planlanması gerektiğini vurguladı.
VERİ MERKEZLERİ SU TÜKETİMİNİ ARTIRIYOR
Prof. Dr. Yusuf Demir, yapay zekâ uygulamalarının dev veri merkezlerinde çalıştığını ve bu merkezlerde bulunan sunucuların yüksek miktarda ısı ürettiğini belirtti. Sunucuların soğutulabilmesi için önemli miktarda su kullanıldığını ifade eden Demir, tek bir yapay zekâ sorgusunun etkisinin küçük görünmesine rağmen milyarlarca işlem gerçekleştirildiğinde toplam su tüketiminin ciddi boyutlara ulaştığını söyledi.
SAMSUN İÇİN DİKKAT ÇEKEN DEĞERLENDİRME
Samsun özelinde de değerlendirmelerde bulunan Demir, yapay zekâ kaynaklı su tüketiminin toplam su kullanımında kayda değer bir seviyeye ulaşabileceğini belirtti. Yapılan hesaplamalara göre kentte tüketilen suyun yaklaşık yüzde 2 ila 3'lük bölümünün yapay zekâ sistemleriyle bağlantılı olabileceğini ifade eden Demir, bunun sulama alanlarında kullanılabilecek önemli miktarda suya karşılık geldiğini dile getirdi.
"SU YÖNETİMİ ARTIK STRATEJİK BİR GÜVENLİK KONUSU"
Türkiye'nin iklim değişikliğinin etkilerini her geçen yıl daha yoğun yaşadığına dikkat çeken Demir, artan sıcaklıklar, düzensiz yağışlar, uzun süren kuraklıklar ve azalan yeraltı su seviyelerinin su kaynakları üzerindeki baskıyı artırdığını söyledi.
Türkiye'nin kişi başına düşen kullanılabilir su miktarı bakımından su stresi yaşayan ülkeler arasında bulunduğunu belirten Demir, veri merkezlerinin yaygınlaşması ve dijital dönüşümün hızlanmasının su yönetimine yeni sorumluluklar yüklediğini ifade etti. Enerji yatırımları planlanırken su ihtiyacının da aynı ölçüde dikkate alınması gerektiğini vurgulayan Demir, enerji ve suyun birbirinden ayrı düşünülemeyecek iki stratejik kaynak olduğunu kaydetti.
"HEDEF DAHA FAZLA YAPAY ZEKÂ DEĞİL, DAHA SÜRDÜRÜLEBİLİR YAPAY ZEKÂ"
Yapay zekânın bir tehdit olarak görülmemesi gerektiğini belirten Demir, doğru planlandığında bu teknolojinin su kaynaklarının korunmasında önemli katkılar sağlayabileceğini söyledi.
Akıllı sulama sistemleriyle tarımsal su tüketiminin azaltılabileceğini, su şebekelerindeki kaçakların gerçek zamanlı tespit edilebileceğini, kuraklık ve taşkın risklerinin önceden tahmin edilebileceğini ifade eden Demir, baraj işletmeleri ile şehirlerin su planlamasında da yapay zekânın önemli avantajlar sunduğunu dile getirdi.
Demir, amaçlarının daha fazla yapay zekâ kullanımı değil, çevresel etkisi düşük ve sürdürülebilir yapay zekâ sistemlerinin geliştirilmesi olması gerektiğini belirtti.
YEŞİL YAPAY ZEKÂ VURGUSU
Prof. Dr. Yusuf Demir, "Yeşil Yapay Zekâ" yaklaşımının yaygınlaştırılması gerektiğini belirterek, daha az enerji tüketen algoritmaların, yüksek verimlilik sağlayan işlemcilerin, yenilenebilir enerji kullanan veri merkezlerinin ve alternatif su kaynaklarıyla çalışan soğutma sistemlerinin geleceğin dijital altyapısının temelini oluşturacağını söyledi.
Yeşil binalar, yeşil sanayi ve yeşil ulaşım kadar yeşil veri merkezlerinin de önümüzdeki dönemin en önemli gündemlerinden biri olacağını ifade eden Demir, teknolojik gelişmelerin doğal kaynakların korunmasıyla birlikte ilerlemesi gerektiğini vurguladı.
SÜRDÜRÜLEBİLİR DİJİTAL DÖNÜŞÜM İÇİN ÖNERİLER
Prof. Dr. Yusuf Demir, sürdürülebilir dijital dönüşüm için şu önerilerde bulundu:
Üniversitelerde "Sürdürülebilir Yapay Zekâ ve Su Yönetimi" alanında disiplinler arası araştırmalar desteklenmeli.
Belediyeler, su idareleri ve organize sanayi bölgelerinde yapay zekâ tabanlı su yönetim sistemleri yaygınlaştırılmalı.
Veri merkezlerinde su ayak izi ölçümü ve raporlaması standart hâle getirilmeli.
Yapay zekâ uygulamalarında enerji ve su verimliliğini artıran teknolojilere öncelik verilmeli.
Kamu ve özel sektör için sürdürülebilir dijital altyapı standartları oluşturulmalı.
Yapay zekâ stratejileri, ulusal su verimliliği ve iklim değişikliğine uyum politikalarıyla birlikte planlanmalı.
Demir, 21. yüzyılda ülkelerin gerçek zenginliğinin yalnızca veri üretme kapasitesiyle değil, su kaynaklarını ne kadar etkin ve sürdürülebilir yönettikleriyle de ölçüleceğini belirterek, yapay zekâ çağında en başarılı toplumların teknolojiyi geliştirirken suyu koruyabilen toplumlar olacağını sözlerine ekledi.
Yorumlar
Kalan Karakter: