New York Times, Rusya ile Ukrayna arasında Türkiye’nin arabuluculuğuyla İstanbul’da düzenlenen müzakerelerde üzerinde anlaşmaya varılan barış antlaşması taslağını yayımladı. Taslak, 17 Mart ve 15 Nisan 2022 tarihli versiyonlarının yanı sıra 29 Mart’ta İstanbul’da yapılan görüşmelerde kabul edilen ortak bildiriyi içermektedir. Bu belgeler hem Rusça hem de İngilizce olarak eksiksiz bir şekilde yayımlanmış ve müzakerelere katılanlar tarafından doğrulanmıştır.
Ukrayna’nın Güvenlik Talepleri
Ukrayna, Batılı ülkelere gösterdiği 17 Mart tarihli anlaşmada, ikinci bir saldırı durumunda müttefiklerinin yardıma gelmesini ve ülkenin uluslararası tanınmış sınırlarını kapsayacak güvenlik garantileri talep etti. Ayrıca, Ukrayna Silahlı Kuvvetlerinin ölçeğine ve ülkenin sahip olabileceği askeri araçlara sınırlamalar getirilmesi önerildi.
Rusya’nın Talepleri
Rusya, 2014'ten bu yana uygulanan yaptırımların kaldırılmasını, Kırım’ın Rusya’nın bir parçası olarak tanınmasını ve Donetsk ile Lugansk halk cumhuriyetlerinin bağımsızlığının kabul edilmesini talep etti. Ayrıca, Nazizm ve neo-Nazizmin yüceltilmesinin yasaklanmasını istedi.
29 Mart İstanbul Görüşmeleri
29 Mart’ta İstanbul’da bir araya gelen Rusya ve Ukrayna temsilcileri, toprak taleplerine daha az önem verdiklerini belirtti. Ukrayna, önerilen anlaşmayı ‘İstanbul Bildirisi’ başlıklı iki sayfalık bir belgede özetledi. Buna göre, Kırım’ın statüsü 10-15 yıl içinde belirlenmeli ve Ukrayna yarımadayı güç kullanarak geri almaya çalışmamalıydı. Ayrıca, Zelenskiy ve Putin’in bir araya gelerek bir barış anlaşmasına son şeklini vermeleri ve Ukrayna topraklarının ne kadarının Rusya’nın kontrolü altında kalacağını belirlemeleri gerekiyordu.
Güvenlik Garantörleri ve Anlaşmazlıklar
Ukrayna için zorunlu güvenlik garantileri arasında İngiltere, Çin, Rusya, ABD, Fransa, Türkiye, Almanya, Kanada, İtalya, Polonya ve İsrail gibi ülkelerle yapılacak anlaşmalar yer alıyordu. Garantör devletler, Ukrayna’ya yönelik herhangi bir saldırı durumunda yardım sağlama yükümlülüğüne sahip olacaktı. Ancak, anlaşmanın beşinci maddesi, Rusya’nın saldırı durumunda misilleme tedbirlerinin tüm garantör ülkeler tarafından kabul edilmesi şartını içeriyordu. Bu madde, Kiev tarafından barış anlaşmasının ihlali olarak değerlendirildi.
Müzakerelerin Son Durumu
Nisan ayında Roman Abramoviç’in de dahil olduğu müzakerelerde, Putin’in müzakerecileri kilit konulara odaklanmaya çağırdığı belirtildi. 15 Nisan’da Rus heyeti, Putin’e 17 sayfalık bir anlaşma taslağı gönderdi. Anlaşmanın ilk sayfalarında tarafların ortak noktalara sahip olduğu vurgulandı. Taraflar, Ukrayna’nın tarafsız ülke statüsünü pekiştirmesi ve AB’ye katılmasına izin verilmesi konusunda anlaştı. Ancak, Kiev’in beşinci maddeyi kabul etmemesi nedeniyle müzakereler kesildi.
Ültimatom olarak nitelendi
New York Times’ın yayımladığı taslak metin, Rusya ile Ukrayna arasındaki barış müzakerelerinde gelinen noktayı ve anlaşmazlıkları gözler önüne serdi. Rusya’nın şartları karşısında Ukrayna’nın çekinceleri, müzakerelerin başarısızlıkla sonuçlanmasına neden oldu. Ukrayna lideri Zelenskiy, Rusya’nın tekliflerini ‘ültimatom’ olarak nitelendirerek bu şartlara güvenemeyeceklerini belirtti.
Yorumlar
Kalan Karakter: