9. Ordu Birlikleri Müfettişliğine atanan Mustafa Kemal bugün 12 Mayıs 1919’da padişah Vahdeddin tarafından kabul edildi. Padişah, İngilizlerin şikâyetçi olduğu problemleri halletmesini istedi. Mustafa Kemal Paşa ise “Elimden gelen hizmette kusur etmeyeceğime inanabilirsiniz, bana emrettiklerinizi bir an unutmayacağım” diye cevap verdi
MUSTAFA KEMAL PAŞA’NIN BUGÜNKÜ YAZIŞMALARI
Mustafa Kemal Paşa12 Mayıs 1919’ta 9.Ordu Kıtaatı Müfettişliği konumuyla Harbiye Nezareti’ne başvurarak karargahının savaş karargahı şeklinde kabul edilmesini istedi. Bu konuda bir yazı yazdı.
BELGE 1:
Harbiye Nezaretine
12 Mayıs 1919
Olağanüstü görevle atandığım 9.Ordu Kıtaatı Müfettişliğine harekete hazırım. Ödeneğim konusunda Genel Hesap Dairesi’nin şimdiki halde kararsız bir tutum sergilediği, işlemi yürüten görevlilerce tarafıma bildirildi. Bu durumu aydınlatmak için aşağıdaki açıklamada bulunmama izin verilmesini rica ederim. İstanbul’a itmem hakkında bakanlığınızdan bildirimde bulununcaya kadar maaşım ilavelerden başka ordu komutanlarına ait olan 15 bin kuruş idi. Şu anda savaş olmamakla birlikte barış da sağlanmış değildir. Özel olarak verilen görev bir ordu müfettişliğinin uğraşacağı ve dayanacağı sorumluluğun çok üstündedir. Ödeneği, sorumlulukla kıyaslamak istemiyorum.
Ancak birçok seyahati gerektiren bu görevi yapmak için pek çok harcamaya ihtiyacım olduğunun bakanlığınız tarafından da desteklenmesini arzulamaktayım. Bundan dolayı hiç olmazsa eski görevim sırasında almakta olduğum maaşın devamlı ödenmesi ve bu görevim devam ettiği sürece karargâhımın bir savaş karargâhı şeklinde kabul edilmesi konusunda gerekenlere bakanlığınızın emir vermesini dilerim.
Mustafa Kemal Paşa 12 Mayıs 1919’ta Sivas vali ve kolordu komutanı ve Samsun Mutasarrıflığından bölgedeki eşkıya çetesinin durumu, sayıları ve güçleri hakkında telgraflarla bilgi istedi.
BELGE 2:
Sivas Vilâyet-i Aliyyesi’ne /Canik Müstakil Mutasarrıflığı’na
1-Vilâyet ve müstakil liva mıntıkasında icrâ-yı faaliyet etmekte olan eşkıya çetesinin İslam, Gürcü, Rum, Ermeni olduklarına nazaran miktarları ve mıntıka nüfuzu ayrıca şekavetleri neresidir? Rü’esâsının isimleri nedir? Ne gibi silahlarla mücehhez ve ne vakitten bir şekavettedir? Bunlar hepsi dahilde mi teşekkül etmiş ve kısmen hariçten mı gelmiştir?
2-İşbu şekâvetin siyasi maksatlar üzerine mi yoksa soygunculuk ve kuttâ-ı tarik gibi sırf şahsi maksatları ve hususiyeye müstenid mi?
3-İşbu malumat, mülkiye makamları ile askeriye ciheti bil muhabere sıhhate karib bir suretde tesbpit edilecek ve Kolordu Kumandanı Miralay Salahaddin Bey bu malumatı muhtasar ve müfîd bir halde Samsun’da bana verecektir.
4-Sivas Vilayet-i Aliyyesi’ne 3. Kolordu Kumandanlığı’na ve Canik Müstakil Mutasarrıflığına tebliğ edilmiştir.
Fahrî Yâverân-ı Hazret-i Şehriyâri’den
Dokuzuncu Ordu Kıtaatı Müfettişi
Mirliva
SAMSUN’DA ÇETENİN KÖKÜNÜ KURUTMAK LAZIM!
Dahiliye Nazırı Mehmet Ali Bey, Harbiye Nazırı Şakir Paşa’ya Samsun’daki Rum çeteler hakkında bir telgraf çekti. İşte bu belgenin içeriği;
BELGE 3: Harbiye Nezaretine
Samsun taraflarında eşkıyalık yapan Rum eşkıyasının bastırılması için gerekli askeri kuvvetlerin yazışma ile zaman kaybedilmeksizin vilayetçe gösterilen ihtiyaç üzerine derhal verilmesine ilişkin 1. Şube
Devletli Efendim Hazretleri
7 Nisan 1919 tarihli ve 42141/459 numaralı yazımıza ektir. Samsun yöresine eşkıyalık yapan Rum çetelerinin Çorum Sancağı’na saldırılarının önlenmesi için hizmete alınması gereken müfreze hakkında yapılan yazışma üzerine 5. Kolordu Asker Alma Başkanlığı’ndan alınan cevabi yazıda Asker Alma heyeti emir ve kumandasında faal birlik olmadığı ve heyet başkanlığının silahlı asker toplama ve yollamasına da izinli ve yetkili bulunmadığı dile getirilerek bakanlığınızdan fiilen bir yardım sağlanabileceğinin bildirildiği ve vilayet makamının gerek genel kolluk ve adli kolluğa ilişkin görevin yapılması ile güvenlik ve yerel emniyetin korunması ve kuvvetlendirilmesi için mevcut kolluk kuvvetlerinin yetersiz gördüğü durumda bölgesindeki komutanlara vereceği yazılı yazılı emir üzerine askeri kuvvetler dahi kullanılacağı ve askeri birlik komutanlarının vali tarafından bu konuda yazıla verilecek emri yerine getirmeye zorunluğu olduğu Genel İdare İller Kanunu’nun 26. Maddesi hükümlerinden ve güvenliği sağlamak için askerî kuvvetlerin yardımına gerek gördüğü takdirde zaman kaybetmeksizin mülki idarecilerin bölgelerinde bulunan kolordu ve tümen kumandanlıklarına başvurarak sorunu çözmeleri genel bildiri gereğindedir. Samsun ve Vezirköprü yörelerinde 3.000 kişilik önemli bir kuvvetle hareket etmekte olduğu anlaşılan çetenin bastırılması ve kökünün kurutulması için mevcut kolluk kuvvetlerinin yetersiz kalacağına ve ilin içinde bu türden askeri kuvvetlere gereksinim gösterecek diğer olayların ortaya çıkmasında bile haberleşme ile vakit kaybedilmiş olacağı için bakanlığınızca bu konuda gerekli görülenlere duyuru yapılması işleminin tamamlanması Ankara’dan gelen yazıda işaret edilmiştir. Belirtilen surete göre gereğinin yapılması ve neticeden bilgi verilmesi konusunda emir vermek bakanlığınız yetkisi dâhilindedir.
İvedi olarak Genelkurmay Dairesine 12 Mayıs 1919. 1.Şube
KAYNAKÇA:
Zeki Sarıhan, Kurtuluş Savaşı Günlüğü I, Türk Tarih Kurumu Yayınları, Ankara, 1993. Baki Sarısakal, Belge ve Tanıklarla Samsun’dan Ankara’ya, Cilt,1, Samsun Büyükşehir Belediyesi Kültür Yayınları, Samsun, 2008.
Yorumlar
Kalan Karakter: