Samsun Haber- Ondokuz Mayıs Üniversitesi (OMÜ) İnsan ve Toplum Bilimleri Fakültesi, Arkeoloji Bölümü Öğretim Üyesi Dr. Michael Deniz Yılmaz, yaptığı açıklamada, iklim değişikliği ve hava kirliliğinin kültür varlıklarına zarar verdiğini ve bu zararların bazen geri dönüşü olmadığını belirtti.
'CİDDİ ZARARLAR VERİYOR'
Yılmaz, arkeolojik açıdan iklim değişikliği ve hava kirliliğinin etkilerini değerlendirdi. İklim değişikliği ve artan hava kirliliğinin sadece çevresel boyutları değil, aynı zamanda tarihi eserlere de ciddi zararlar verdiğine dikkat çekti. Havadaki nem oranı ve yağış miktarının, suda çözünebilecek materyallerden üretilmiş kültür varlıklarının zaman içinde erimesine ve yok olmasına neden olduğunu ifade etti. Ayrıca, tarihi eser yapıtlarının zamanla çözülerek suya karıştığını vurguladı.
'EROZYONA YOL AÇIYOR'
Mevsimsel sıcaklık farklarına bağlı olarak kayaçların fiziksel ufalanma ve kırılmalar sonucunda toprak halini aldığını belirten Yılmaz, bu durumun doğadaki toprak ve kum oluşumunu sağladığı gibi kültür varlıklarının yapı taşlarının erozyonuna da yol açtığını söyledi. Ayrıca, kurak iklimlerdeki gece-gündüz ve yaz-kış sıcaklık farklarının da eserlerde çatlama meydana getirdiğine dikkat çekti.
ESERLER KORUMA ALTINA ALINDI
Yosun oluşumunu artıran iklim değişiklikleriyle birlikte eserlerin üzerinde "liken" denilen yosunların oluştuğunu belirten Yılmaz, bu yosunların köklerinin kılcal çatlaklara sebep olduğunu ve bu çatlakların ufalanma ve aşınmaya neden olduğunu açıkladı. Türkiye'deki Hattuşa'daki Sfenksli Kapı'nın örneğini vererek, bu tür sorunlar için alınan önlemlerle orijinal eserlerin koruma altına alındığını ifade etti.
'TAHRİBATA YOL AÇIYOR'
Hava kirliliğinin de kültür varlıklarına zarar verdiğini vurgulayan Yılmaz, salınan karbonmonoksit gazının kültür varlıklarının içine nüfuz ettiğini ve ancak kimyasal yöntemlerle temizlenebildiğini belirtti. Ancak bu temizleme tekniklerinin aşındırıcı olduğunu ve eserlerde tahribata yol açtığını söyledi. Ayrıca, hava kirliliğinin kalker taşlarını karartarak orijinal görünümünü kaybetmelerine neden olduğunu ve zaman içinde yapıtların üzerindeki bezeme unsurları ile yazıların kaybolduğunu ifade etti.
KORUMANIN ÖNEMİNE DEĞİNDİ
Yılmaz, kültür varlıklarını korumanın önemine vurgu yaparak, dış etkenlerle bağlantıların kesilmesinin faydalı olacağını belirtti. Kültür varlıklarının gelecek kuşaklara aktarılması gerektiğini ve korunmalarının önemli olduğunu ifade eden Yılmaz, şu an uygulanamayan analizlerin ileride teknolojinin gelişmesiyle yapılacak araştırmalar için eserlerin korunarak saklanması gerektiğini sözlerine ekledi.
Yorumlar
Kalan Karakter: