Samsun Üniversitesi (SAMÜ) bünyesinde yapılan araştırmada, Türkiye’de dolu yağışlarının yılın belirli dönemlerinde belirgin şekilde arttığı ortaya konuldu. Çalışmaya göre özellikle mayıs ve haziran aylarında dolu görülme sıklığı, diğer aylara kıyasla 2 ila 3 kat yükseliyor.
2001-2023 VERİLERİ İNCELENDİ
SAMÜ Havacılık ve Uzay Bilimleri Fakültesi İklim Bilimi ve Meteoroloji Mühendisliği Bölümü’nden Doç. Dr. Veli Yavuz ve Araştırma Görevlisi Yiğitalp Kara’nın yürüttüğü çalışmada, 2001-2023 yılları arasındaki Avrupa Şiddetli Hava Olayları Veritabanı (ESWD) verileri analiz edildi. Toplam 3 bin 860 rapor incelenerek, yinelenen kayıtların elenmesi sonucunda 874 dolu olayı değerlendirildi.
DOLU EN ÇOK ÖĞLEDEN SONRA GÖRÜLÜYOR
Araştırma, dolu olaylarının gün içinde rastgele dağılmadığını ortaya koydu. Gece saatlerinde düşük olan risk, sabah saatlerinden itibaren artıyor ve öğleden sonra zirve yapıyor. En yoğun dolu yağışları 14.00 ile 19.00 saatleri arasında görülürken, özellikle 14.00 ve 16.00 saatleri öne çıkıyor.
MAYIS VE HAZİRAN EN KRİTİK DÖNEM
Yıl içinde dolu yağışlarının en sık görüldüğü dönem mayıs ve haziran ayları oldu. Bu aylarda atmosferdeki kararsızlık ve konvektif enerji birikiminin en yüksek seviyelere ulaştığı belirtildi.
BÖLGELERE GÖRE DOLU DAĞILIMI
Türkiye genelinde 81 ilin tamamında dolu görülürken, bazı bölgeler öne çıktı. İç Anadolu ve Akdeniz bölgeleri en fazla dolu olayının yaşandığı alanlar olurken, Marmara Bölgesi en düşük dolu oranına sahip bölge olarak kaydedildi. Mersin, Antalya çevresi, Kuzey İç Anadolu, Doğu Anadolu’nun yüksek kesimleri ve İstanbul çevresi dolu açısından dikkat çeken bölgeler arasında yer aldı.
DOLU ÇAPLARI 2 İLA 8 SANTİMETRE ARASINDA
Çalışmada dolu tanelerinin çaplarının 2 ila 8 santimetre arasında değiştiği belirlendi. En büyük dolu taneleri 8 santimetre ile İstanbul ve Elazığ’da görülürken, 7 santimetrelik dolu Çankırı ve Çanakkale’de tespit edildi. Büyük dolu tanelerinin güçlü atmosferik enerji ve dikey hava akımlarıyla ilişkili olduğu ifade edildi.
KIŞ AYLARINDA DA DOLU GÖRÜLEBİLİYOR
Araştırma, dolu yağışlarının yalnızca yaz aylarıyla sınırlı olmadığını da ortaya koydu. Kış döneminde de uygun atmosferik koşullar altında dolu oluşumlarının gerçekleşebildiği belirlendi.
“TARIMSAL RİSK YÖNETİMİ İÇİN KRİTİK BULGULAR”
Araştırma Görevlisi Yiğitalp Kara, çalışmanın tarım ve sigorta sektörü açısından önemli sonuçlar içerdiğini belirtti. Kara, dolunun özellikle ekim, büyüme ve hasat dönemlerinde ciddi ürün kayıplarına yol açtığını vurguladı.
Kara ayrıca, elde edilen verilerin erken uyarı sistemleri, risk analizi, sigorta poliçeleri ve tarımsal planlama açısından önemli bir bilimsel çerçeve sunduğunu ifade etti.
İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ VURGUSU
Kara, iklim değişikliğiyle birlikte dolu, zirai don, aşırı yağış ve sıcak hava dalgaları gibi olayların daha dikkatli izlenmesi gerektiğini belirterek, bu tür çalışmaların karar alma süreçlerine katkı sağladığını söyledi.
Yorumlar
Kalan Karakter: