TOKİ helal mi? TOKİ caiz mi?

Türkiye’de dar gelirli vatandaşları ev sahibi yapmak amacıyla yürütülen TOKİ projelerine yoğun talep devam ederken, başvuru yapmayı düşünen pek çok kişi “TOKİ helal mi? TOKİ caiz mi?” sorusunun yanıtını araştırıyor. Özellikle kira öder gibi uzun vadeli ödeme planları ve kur farkı güncellemeleri, dini açıdan bazı soru işaretlerine yol açıyor. İşte konuya dair merak edilenler…

Diyanet İşleri Başkanlığı daha önce benzer konut projeleriyle ilgili çeşitli fetvalar yayımlamış ve şu görüş öne çıkmıştı:

Faiz içermeyen ödeme modelleri caizdir.

Taksitlerin enflasyon, maliyet veya inşaat giderleri nedeniyle güncellenmesi de faiz olarak değerlendirilmez, maliyet güncellemesi kapsamında kabul edilir.

Devlet tarafından sunulan konut projelerinde faizli borçlanma olmadığı sürece caizdir.

TOKİ projelerinde, sözleşmelerde faiz ibaresi yer almadığı ve ödeme artışları genellikle maliyet esaslı olarak belirlendiği için, uzmanlara göre TOKİ sisteminin dini açıdan sakınca doğurmadığı belirtiliyor.

Birçok ilahiyatçı ve ekonomi uzmanı da TOKİ’nin işleyişinin “faizli kredi” mantığından farklı olduğunu vurguluyor. TOKİ’de vatandaş:

Devlete veya özel bankaya faiz ödemiyor,

Borçlanma karşılığında doğrudan konut maliyetine katkı sağlıyor,

Gecikme faizi dışında faiz içeren bir ödeme sistemiyle karşılaşmıyor.

Bu nedenle sistem, “faizli borçlanma” kategorisine girmediği için helal kabul ediliyor.

TOKİ’nin Ödeme Artışları Faiz mi?

Konut projelerinde yılda bir ya da iki kez yapılan taksit artışları TOKİ tarafından genellikle:

Memur maaş katsayısı,

ÜFE gibi maliyet endeksleri

üzerinden yapılıyor. Uzmanlara göre bu artışlar faiz değil, maliyet güncellemesi kapsamına giriyor. Bu yönüyle TOKİ’nin ödeme sistemi, katılım finans prensipleriyle de uyumlu görülüyor.

Son yıllarda enflasyonun yüksek seyretmesi nedeniyle taksit tutarlarında dikkate değer artışlar olması, bazı vatandaşların “faiz mi uygulanıyor?” sorusunu gündeme getirmesine yol açtı. Ancak uzmanlar, sözleşmelerde faiz maddesi bulunmadığını ve artışların maliyet bazlı olduğunu tekrar vurguluyor.