YUMURTANIN ŞİFRESİ KABUĞUNDA!

Yumurta alırken çoğu zaman fiyatına, kabuk rengine, büyüklüğüne ya da kutunun üzerindeki dikkat çekici ifadelere bakarız. Oysa tüketici için en güvenilir bilgi, yumurtanın üzerindeki damga ve ambalaj etiketidir.
Peki yumurta alırken ilk olarak neye bakmalıyız?
Yumurta kabuğunun üzerindeki damga, ürünün adeta kimlik kartıdır. Bu damganın en başındaki rakam, yumurtanın hangi üretim sisteminden geldiğini gösterir. 0 organik üretimi, 1 açık alana erişimli yetiştiriciliği, 2 kümeste kafessiz yetiştiriciliği, 3 ise kafesli yetiştiriciliği ifade eder. Bu rakamın ardından gelen “TR” ülke kodunu, devamındaki rakamlar ise il, işletme ve kümes bilgilerini gösterir. Yani kabuktaki kod, hem üretim sistemini hem de yumurtanın izlenebilirliğini sağlar.
Burada mutlaka bilinmesi gereken nokta şudur: Bu kodlar yumurtanın besleyicilik puanı değildir. 
En çok da 0 ve 1 kodları karıştırılır. 1 kodlu yumurtada tavukların açık alana çıkma imkânı vardır; ancak bu ürün organik değildir. Organik üretimde yalnızca açık alana erişim değil; yemden sağlık uygulamalarına, kayıt sisteminden denetime kadar üretimin tamamı belirli kurallara göre yürütülür. Bu nedenle organik yumurta arıyorsak kabuktaki ilk rakamın 0 olmasına dikkat etmek gerekir.
Ambalajda “serbest gezen”, “free range”, “açık dolaşım” ya da “gezen tavuk” gibi ifadeler görülebilir. Bu ifadeler çoğu zaman açık alana erişimli yetiştiriciliği, yani kod 1’i çağrıştırır. Ancak tüketici için belirleyici olan yalnızca kutunun ön yüzündeki ifade değil, yumurtanın kabuğundaki ilk rakamdır bunu unutmamak gerekir. “Doğal”, “çiftlik yumurtası” ya da “köy tipi” gibi ifadeler ise tek başına resmi bir yetiştirme sistemini göstermez.
Bir de kabuktaki kod ile ambalajdaki organik sertifika bilgisini karıştırmamak gerekir. Kabuktaki kod, “Bu yumurta hangi üretim sisteminden geldi?” sorusuna cevap verir. Organik ürünlerde ambalaj üzerinde yer alan Organik Tarım logosu ve TR-OT kodu ise “Bu üretimi kim denetledi?” sorusunun cevabıdır. Bu kod, organik üretimi denetleyen yetkilendirilmiş kontrol ve sertifikasyon kuruluşunu gösterir. Tüketici, gerekli durumlarda bu kuruluşların güncel listesini Tarım ve Orman Bakanlığının ilgili sayfalarından kontrol edebilir.
Ambalaj üzerindeki etiket de en az kabuktaki damga kadar önemlidir. Burada yumurtanın sınıfı, ağırlık sınıfı, tavsiye edilen tüketim tarihi, işletme kayıt bilgileri ve saklama koşulları yer alır. Marketlerde tüketiciye sunulan yumurtalar genellikle A sınıfı, yani taze yumurta niteliğindedir.
Yumurtalar ağırlıklarına göre S, M, L ve XL olarak sınıflandırılır. Bu sınıflandırma kaliteyi değil, yumurtanın gramajını ifade eder. Yani ambalajdaki ağırlık sınıfı, tüketiciye yumurtanın boyutu hakkında bilgi verir; yumurtanın daha kaliteli ya da daha besleyici olduğunu göstermez.
Yumurta satın alırken tarih bilgisi de mutlaka kontrol edilmelidir. Tavsiye edilen tüketim tarihi geçmiş ürünler tercih edilmemelidir. Bunun yanında ambalajın hasarlı olmamasına, yumurtalarda çatlak bulunmamasına ve ürünün uygun koşullarda muhafaza ediliyor olmasına dikkat edilmelidir.
Kabuktaki kod ve ambalaj bilgileri bize resmi bilgiyi verir. Ancak tüketici çoğu zaman yumurtayı yalnızca bu bilgilerle değil; kabuk rengi, büyüklüğü, sarı rengi ile değerlendirir.