2025 yılı asgari ücreti, her zamankinden daha erken gündeme gelmeye başladı. Asgari ücrete yapılacak zam oranı büyük bir merakla beklenirken, milyonlarca çalışan asgari ücret seviyesine yakın maaşlarla geçim mücadelesi veriyor. İşte son 5 yılda asgari ücretli çalışan sayısındaki artış ve ortalama maaşların asgari ücretin altına düşme süreci.
ASGARİ ÜCRET, ORTALAMA ÜCRETE DÖNÜŞTÜ
Ekonomim.com’un TÜİK Gelir Dağılımı İstatistikleri verilerinden derlediği bilgilere göre, yıllık ortalama iş gelirlerinde maaşlı çalışanların gelirleri, son yıllarda asgari ücrete giderek daha yakın seviyelere gelmeye başladı.
2006 yılında ortalama maaşlı çalışan geliri 9.069 TL iken, 2023 yılına gelindiğinde bu rakam 102.821 TL’ye yükseldi. Bu dönemde toplam gelir artışı yüzde 1228 olurken, maaşlı çalışan gelirindeki artış yüzde 1034 ile en düşük seviyede kaldı.
Yevmiyeli çalışanlar, işverenler ve kendi hesabına çalışanların gelirleri ise sırasıyla yüzde 1522, yüzde 1901 ve yüzde 1551 oranında arttı. Ancak aylık maaşlar açısından bakıldığında, 2022 yılı itibarıyla ortalama maaşlar asgari ücretin altına düştü ve 2023'te de bu durum devam etti.
ASGARİ ÜCRETİN MAAŞLAR KARŞISINDAKİ YÜKSELİŞİ
Aynı dönemde asgari ücret, yüzde 1775 oranında bir artış gösterdi. Asgari ücretin ortalama maaşlara oranı 2006 yılında 0,70 seviyesindeyken, 2017’de 0,61’e düştü. Ancak 2017 sonrasında hızla yükselen asgari ücret, ortalama maaşların önüne geçerek 2023 yılında bu oranı 1,16'ya çıkardı.
ASGARİ ÜCRETLİ ÇALIŞANLARIN ARTIŞI
DİSK-AR raporuna göre, asgari ücretin yaklaşık yarısı veya altında kazananların oranı, 2018’de yüzde 5,6 iken, 2023’te bu oran yüzde 9,2’ye yükseldi. Asgari ücretin veya altında kazananların oranı 2018’de yüzde 17, 2020’de yüzde 18, 2021’de ise yüzde 16,5 olurken, 2022’de bu oran hızla yükselerek yüzde 33,8’e çıktı ve 2023’te ise yüzde 43,6’ya yükseldi.
ASGARİ ÜCRETİN ÜZERİNDE KAZANANLARIN AZALMASI
Asgari ücretin yüzde 50 fazlasını kazananların oranı, gelir dağılımındaki önemli bir göstergedir. 2018’de asgari ücretin yarısından fazla kazananların oranı yüzde 64 iken, 2023'te bu oran yüzde 83,1’e çıkmış durumda. Ayrıca, asgari ücretin iki katından daha fazla kazananlar 2018’de çalışanların yüzde 22’sini oluştururken, 2023’te bu oran dramatik şekilde yüzde 7,5’e gerilemiş durumda. Bu da, maaşların erimesi ve asgari ücret düzeyine yaklaşan gelirlerin artması anlamına geliyor.
Sonuç olarak, asgari ücretin son yıllarda hızla arttığı bir ortamda, maaşlı çalışanların büyük bir kısmı asgari ücret seviyesine yaklaşmış durumda ve daha az kişi, asgari ücretin iki katından fazla maaş alabiliyor. Bu durum, Türkiye’deki gelir dağılımı sorunlarının ve ücret politikalarının yansıması olarak karşımıza çıkıyor.
Yorumlar
Kalan Karakter: