Ortadoğu’da yaşanan savaş sonucu Türkiye’nin farklı bölgelerine yerleştirilen sığınmacılar, Samsun’da değişik iş kolları yaratarak hayata tutunmayı başardılar. İl genelinde farklı noktalarda kendilerine özgün iş yerleri açan sığınmacılar, Türkiye ve Türk insanından memnunlar
Samsun merkez ve ilçelerde toplam sayıları 10 bini bulan Suriye, Irak, İran gibi Ortadoğu ülkelerindeki savaştan kaçarak Türkiye’ye sığınan sığınmacılar, her ilde olduğu gibi Samsun’da da kendilerine özgü iş kolları yarattılar. Ülkelerindeki meslekleri Samsun’da icra eden sığınmacılar, işlerinin Türkler tarafından da beğenildiğini kaydediyorlar. Farklı 10’a yakın iş kuran Suriyeli, Iraklı ve İranlı sığınmacıların faaliyet gösterdikleri sektörler özellikle gıda. Kendi usullerine göre börek, açma, katlama ve bazlama türü yiyecekleri, yine kendilerine özgü taştan yapılan kuyu fırınlarda yapıyorlar.
KALICI GÖZÜYLE BAKIYORLAR
Gazete Gerçek’e konuşan Suriyeli ve Iraklı esnaflar, Türkiye’ye ve Samsun’a kalıcı olarak baktıklarını bildiriyorlar. Irak’tan getirdiği, kendi usullerine uygun gıda maddeleri satışı yapan Muhammed isimli sığınmacı 4 yıldır Türkiye’de yaşıyor. Muhammed açıklamasında ise şöyle diyor: 'Biz ülkemizde ne iş yapıyorsak burada da mesleğimizi iyi bir şekilde icra etmeye çalışıyoruz. Kötü bir niyetimiz yok. Aksine burada hayata tutunmak istiyoruz. Türk insanının bize her hangi bir kötü davranışı yok. Onlar bile bizim yöresel ürünlerimizden alıp tadına bakıyorlar. Türk insanına bu ürünler ilginç geliyor. Diyaloglarımız gerçekten de iyi. Biz kanunlara uygun bir şekilde Irak’tan ürün getiren toptancılardan ürünleri alarak, burada perakende olarak satıyoruz. Tüm yasal işlemlerimizi de yaptırdık. İşlerimiz çok iyi değil ama özellikle kendi vatandaşlarımız bu yöresel ürünleri tercih ediyorlar. Bunun yanında mutlaka Türkler de alış veriş yapıyor ama çok fazla değil.’
HUKUK ‘GEÇİCİ’ DİYOR
Ülkelerindeki savaştan kaçarak Türkiye’ye sığınan sığınmacılar, Türkiye’yi kalıcı olarak görüyorlar. Özellikle Samsun’da yaşayan sığınmacıların çoğu Samsun’dan ayrılmak istemiyor. İlgili düzenlemede ise yasalar Suriyeliler için halen ‘geçici’ diyor. Türkiye son 4 yıldır neredeyse kendi imkanları ile Suriyeli göçmenleri barındırıyor. 11 Nisan 2013’te Resmi Gazete’de 6458 sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu (YUKK) yayınlanmıştı. YUKK kapsamında, göçmenler, ‘mülteci, sığınmacı, ikincil koruma ve geçici koruma’ isimli 4 statüye sahip. İlk üç statü bireysel, dördüncü statü ise kitlesel olarak tanımlanıyor. Bu nedenle mülteci olarak değil hukuki bakımdan geçici korunan Suriyeliler olarak nitelendiriliyorlar. Suriyeliler yabancı sermayeli firmalar kurabilirken halen yasal statüleri olmadığı için kayıt dışı çalışıyorlar.
EMLAK VE DANIŞMALIK SEKTÖRLERİNDE DE VARLAR
Samsun’un farklı ilçelerinde emlak dükkanı açan sığınmacılar, kiralık ve satılık konutları gezerek, yabancı uyruklulara kiraya vermeyi kabul eden mal sahipleri ile anlaşıyorlar. Bu anlaşma neticesinde oluşturdukları portföylerini, diğer sığınmacılara pazarlayarak, emlak komisyon ücreti alıyorlar. Bunun yanında Türkiye’de sığınmacıların karşılaştıkları bazı bürokratik sorunlarla ilgili danışmanlık hizmetlerinde de aktif olarak faaliyet gösteriyorlar. Fakat sığınmacı olarak Türkiye’de yaşayan insanların halen çalışma izinleri yok. İşyeri açabilseler de, işçi olarak çalışmaları kanunen mümkün görünmüyor.
Serhat TÜRK
Yorumlar
Kalan Karakter: