Fındıktan kazanacağımız milyar dolarları çöpe attığımızın hikâyesidir bu yazı. Yıllardır uygulanan “korkak” politikaların hem Türk üreticisine hem de Türk hazinesine verdiği ve bu gidişle artarak vereceği zarardır söz konusu olan.
Dünya çapında en büyük üreticisi olduğumuz ve piyasaya yön vermemiz gereken bir konuda sahayı yabancı tröstlere teslim edişimiz akıl alacak bir iş değil ama ne yazık ki gerçek. Dünya fındık üretiminin %70’ni biz üretiriz. Sadece çoğunu değil aynı zamanda en kalitelisini de biz üretiriz.
Yıllarca “biz fiyatı artırırsak badem kullanırlar, olmadı fıstık kullanırlar” ya da “biz fiyatı yüksek tutarsak onlar da İtalyan ya da İspanyol fındığına yönelirler” diye korkuttular bizim gözümüzü. Hatta o kadar ileri gittiler ki Yunanistan’la, Bulgaristan’la bile tehdit ettiler bizim sözde politika belirleyicileri. Ve faturasını bu ülkeye ödettiler yıllar boyunca.
Türkiye uzunca bir süreden beri senede 275 bin ton iç(550 bin tok kabuklu) fındık ihraç eden bir ülke konumunda. Ayrıca yarı işlenmiş fındık ihracatında hem miktar hem de döviz girdisi devamlı artmaktadır.
İhracat rakamları ve iç tüketim miktarı göz önüne alındığında Türkiye’nin fındıktan korkması değil tam tersine üretimden korkmaması lazım. Üretim zenginliği aynı zamanda politika belirleme üstünlüğünü de bahşetmektedir.
Hükümet 2023 fındık taban fiyatını levant kalite için 82,50, Giresun kalite içinse 84 TL olarak açıkladı. Ancak Cumhurbaşkanının bu açıklamasına rağmen fındığın fiyatını ve kaderini Toprak Mahsulleri Ofisi’nin alım politikası belirleyecektir.
Bunun yolu da TMO’nun piyasaya bir an önce girmesi, Cumhurbaşkanı’nın açıkladığı fiyat politikasına bağlığını vurgulaması şarttır. Yetmez; bir de piyasaya kararlılıkla girmesi, üreticinin malını son gramına kadar alacağını açıklaması ve parasını peşin ödemesi gerekmektedir.
Bu yapılmazsa fındık fiyatları açıklananın oldukça altında 65 TL civarında oluşur ki bu hem hazinenin hem de üreticinin ciddi kaybı anlamına gelecektir. Hazinenin kaybı kaba bir hesapla 1,5 milyar dolar, üreticinin kaybı ise 40-45 milyar TL civarında olacaktır.
Cumhurbaşkanı’nın taban fiyatlarının açıklamasının üzerinden daha bir hafta geçmeden iç piyasada 2022 ürünü fındığın kilosu 65, 2023 ürünü fındığın kilosu ise 70 TL’ye düşmüş vaziyette.
Dolar TL’ye karşı değer kazandığı sürece hem hazinenin hem de üreticinin kaybı daha da artacaktır.
Konuyu çok iyi bilen, adeta fındık çuvallarının arasında büyüyen bir sevgili dostum “fındık fiyatlarının bu yıl sanılanın aksine çok düşmeyeceğini” öne sürdükten sonra “TMO normal şartlarda alırsa” notunu eklemeyi de ihmal etmemiş.
Evet; fiyatın düşmemesinin tek yolu “TMO’nun normal şartlarda alım yapması” yani Türk fındığının kaderini yabancılara bırakmaması.
Yorumlar
Kalan Karakter: