Evet konumuz yine yeniden asgari ücret!
Biz bu asgari ücret konusunu niye bu kadar önceliyoruz. Çünkü bu memlekette, çalışanların neredeyse üçte ikisi yani yüzde 62,5'u, asgari ücretin biraz altında ve asgari ücretin yüzde 20’si de biraz fazla ücret alabiliyor durumda.
O yüzden şimdi gözler bu hafta içinde yapılacak olan ve işçi sendikalarının katılmadığı Asgari Ücret Tespit Komisyonu'nun üçüncü toplantısına çevrildi. Çok büyük ihtimalle asgari ücret bu toplantıda belli olur diye düşünüyorum.
Gerçi komisyonda işçi sendikaları yok ama önemli değil. Zaten hükümet ve işveren ne isterse o oluyordu. O yüzden değişen bir şey olmaz diyebiliriz.
Peki asgari ücret kaç lira olacak?
Rakamlar havada uçuşuyor ama ben öyle 25 bin liranın öyle öyle fazla üzerinde bir rakam çıkacağını sanmam. Neden? Çünkü ufukta bir seçim yok.
Bu arada DİSK-AR’ın asgari ücretle ilgili araştırması da yayımlandı. Bu araştırmada en çok ilgimi çeken, "Asgari ücretin enflasyonun sebebi" olduğuna yönelik hükümet kanadından gelen değerlendirmelere ilişkin tespitler oldu.
Çünkü bu “Ücret-fiyat sarmalı” iddiası günümüzde de sık sık tekrarlanıyor.
DİSK'in araştırmasında ücret-fiyat sarmalından söz etmenin mümkün olmadığı, tersine “fiyat-ücret sarmalı” söz konusu olduğuna vurgu yapılıyor.
"Çünkü işçilerin enflasyon karşısında ücretlerini kendiliğinden artırma olanağı yoktur. Fiyatlar serbestçe artarken işçiler, alım gücündeki kaybı telafi etmeye çalışırlar. İlişkinin yönü "ücretlerden enflasyona" doğru değil, "enflasyondan ücretlere" doğrudur. Türkiye’de kâr itilimli bir enflasyon söz konusudur" deniliyor.
Verilen örnekler de isabetli.
Hatırlanırsa, Türkiye’de asgari ücrete bazı yıllarda resmi enflasyonun oldukça üzerinde reel artışlar yapıldı. 2016, 2019 ve 2023 gibi.
Bu yıllarda enflasyon tetiklendi mi? Hayır.
Örneğin, 2012’de asgari ücrete net yüzde 11,8 oranında zam yapıldı. Bir önceki yılın enflasyonu yüzde 10,5’ti. 2012’de enflasyon yüzde 6,2’ye geriledi.
Benzer durum 2016 yılı için de geçerlidir. Asgari ücrete AKP döneminde en yüksek reel artışın yapıldığı 2016’da enflasyon bir önceki yıla göre düştü. Asgari ücret enflasyonu tetiklemiyor. Türkiye’nin son yıllardaki verileri bunu söylüyor.
Bir de asgari ücret artarsa, patronların işçi çıkarmak zorunda kalacağı iddiası var.
DİSK-AR araştırmasından çıkan sonuç, asgari ücretin yıllık ortalama artışı ile yıllık işsizlik ve istihdam oranları arasında iddia edilen bir ilişki bulunmadığı yönünde.
Örnek de vermişler; asgari ücretin diğer yıllara göre nispeten yüksek arttığı (yıllık ortalama yüzde 104) ve yılda iki kez zam yapıldığı 2023 yılında dar tanımlı (resmi) işsizlik oranı yıllık yüzde 10,4’ten yüzde 9,4’e gerilemiş, istihdam oranı ise yüzde 47,5’ten yüzde 48,3’e yükselmiş.
DİSK'in 'asgari ücret'le ilgili araştırmasındaki diğer tespitleri, resmi internet sayfasında yayınlanan rapordan okuyabilirsiniz.
Sonuç olarak asgari ücrete çok zam yapılırsa enflasyon hedefi şaşıyor deniliyor ya…
Külliyen yalanmış efendim.
Yorumlar
Kalan Karakter: