Madem milli gelir arttı, o zaman bunu maaşlara yansıtalım

Açıkladığı enflasyon rakamlarıyla Türkiye'yi Üzmeyen İstatistik Kurumu'muz TÜİK, 2024 yılı İl Bazında Gayrisafi Yurt İçi Hasıla rakamlarını dün açıkladı.
Tahmin edeceğiniz gibi Gayrisafi Yurt İçi Hasıla'dan 2024 yılında en yüksek payı yüzde 29,2 ile İstanbul aldı.
İstanbul böylece İstanbul 13 trilyon 10 milyar 693 milyon TL ile en yüksek GSYH'ye ulaştı.
İstanbul'u, 4 trilyon 672 milyar 844 milyon TL ve yüzde 10,5 pay ile Ankara, 2 trilyon 562 milyar 758 milyon TL ve yüzde 5,7 pay ile İzmir izledi. 
GSYH'den en büyük pay alan ilk beş ilin diğerleri Bursa ve Kocaeli…
İl düzeyinde GSYH hesaplarında son üç sırada 41 milyar 875 milyon TL ile Gümüşhane, 35 milyar 502 milyon TL ile Ardahan ve 28 milyar 137 milyon TL ile Bayburt yer aldı.
Asıl sıkıntı şu ki; GSYH'den en yüksek payı alan ilk beş il, 2024 yılında toplam GSYH'nin yüzde 53'ünü oluşturuyor.
Yani gelirin yarıdan bir miktar fazlası, bu 5 ilde.
Diğer 76 il ise geri kalan yüzde 47'yi bölüşmüşler.
Gelir adaletsizliğinin çarpıklığını sadece buradan görebilirsiniz.
Şimdi de kişi başına GSYH'de, illere ne kadar pay düşmüş ona bir bakalım.
2024 yılında, İstanbul 802 bin 669 TL ile ilk sırada yer alıyor.
İstanbul'u 788 bin 873 TL ile Kocaeli ve 788 bin 859 TL ile Ankara izliyor.
İl düzeyinde kişi başına GSYH hesaplamalarında, 203 bin 49 TL ile Van, 194 bin 660 TL ile Ağrı ve 188 bin 144 TL ile Şanlıurfa son üç sırada yer alıyor.
Samsun'un ise GSYH'dan ne kadar pay aldığını merak ettiğinizi tahmin edebiliyorum. En yüksek oranda bile yaşadığımız bu şehrin GSMH'dan aldığı pay yüzde 3'ü bile bulmuyor. 
TÜİK'in açıkladığı kategorilere göre Samsun GSMH payında yüzde 1 ile 2,99 skalasında yer alıyor.
İşin enterasan tarafı Karadeniz Bölgesi'nde Samsun'dan daha fazla GSMH'dan pay alan şehir de zaten yok.
İl bazında kişi başına GSYH endeksinde de Samsun, cari fiyatlarla Türkiye ortalamasının altında yer alan iller arasında.
Buna göre Samsun'da kişi başına GSYH endeksi yüzde 80 olarak ölçüldü. (Türkiye=100)
Şimdi gelelim bütün bunların ne anlama geldiğine; 
Sürekli kişi başına düşen milli gelir 17 bin dolara yükseldi diye konuşulup duruluyor ya. Yok öyle bir şey gördüğünüz gibi.
İstanbul, Ankara, İzmir Kocaeli ve Bursa dışında GSYH rakamlarına bakarsanız böyle bir geliri bulunanların yaşadığı şehir yok bu ülkede.
Oralarda bu gelire kimlerin sahip olduğunu da herkes tahmin edebilir. Emekli, işçi, asgari ücretli, memur, işçi değil herhalde!
Şimdi bütün bunlara göre yine de kişi başı milli gelir yükseldi diyorsanız, her şeyden önce bunun maaşlara yansıması gerekir. 
Bakın önümüzde asgari ücret ve emekli maaşlarına yapılacak zam meselesi var. Madem milli gelir arttı, o zaman bunun maaşlara yansıtalım değil mi?
Hem milli gelirin yükselip hem de maaşlara enflasyonun bile altında zam yapılması, ülkedeki gelir adaletsizliğinin ne derece hat safhada olduğunu kanıtlamıyor mu?
Çünkü insanlar zaten çarşıya pazara çıkıp, hayatın gerçeklerini bizzat deneyimleyerek her şeyin farkına varıyorlar.
Bu arada ABD'li banka JPMorgan Türkiye'de asgari ücret zammının yüzde 25 olacağını öngördü. 
Bankanın raporunda, "Piyasa için önemli katalizörler arasında, JPMorgan'ın 12 aylık beklenen enflasyonla uyumlu olarak yüzde 25'lik bir artış öngörüldü" ifadeleri kullanıldı. 
JPMorgan'ın bu öngörüsü 5 bin 526 lira oranında bir artışa denk geliyor. Yani ABD'li banka Türkiye'de asgari ücretin 27 bin 630 lira olacağını tahmin ediyor.
Asgari ücret şu an net 22 bin 104, brütse 26 bin 5 lira. Asgari ücretin işverene toplam maliyeti, bir işçi için 30 bin 621 lira 48 kuruş.
Başlangıç (Inception) filminde gibiyiz. Dolar kuru ve baskılamak için yapılan çabalar, mülteci sorunu, enflasyon rakamları, ekonomi büyüyor denilmesine rağmen yaşanan yoksulluk. 
Her gün yaşanan gözaltılar, operasyonlar, tutuklamalar. Say sayabildiğin kadar. Filmdeki gibi bir rüyanın içindeyiz, hatta rüyadaki rüyanın içindeyiz. 
Ama bu rüya keyifli değil, bir karabasan gibi. İşin kötüsü olaki rüyadan uyanırsak gerçekler çok daha can yakıcı...