Türkiye tarihinin en büyük yerel kalkınma hamlelerinden biri olarak adlandırılan “Doğudan Batıya Kuzeyden Güneye Topyekûn Kalkınma” isimli projede, Kalkınma Ajansları aracılığıyla "teşvik' verilerek desteklenecek sektörler, iller bazında belli olmaya başladı.
Türkiye’nin üretimdeki kan kaybını durduracak büyük bir hamle olacağı öne sürülen yeni teşvik projesinde, her il için 4 yatırım türü belirlendi.
81 ilde teşvikten yararlandırılacak 324 yatırım projesinden 172’si hayvancılık, tarım, otelcilik-turizm ve gıda projelerinden oluştu.
Yani illere göre belirlenen yatırım konuları Türkiye’nin yerel üretim haritasının ağırlıklı olarak hayvancılık ve tarımdan oluşacağını ortaya koydu.
Hangi illerde hangi projeler mi destek görecek?
Mesela hayvancılık yatırımlarında; Muş, Bitlis, Tokat, Bartın, Bingöl, Ardahan, Tunceli, Adıyaman ve Ağrı’da 500 baş hayvanlık yatırımlar, Burdur, Osmaniye, Erzurum, Bayburt, Kastamonu, Iğdır, Amasya, Gümüşhane ve Yozgat’ta bin baş hayvanlık projeler teşvik görecek.
Hayvancılık yatırımlarında manda ve keçi de teşvik kapsamında yer alırken Kars ve Muş’ta entegre kaz yetiştiriciliği, Bartın’da deniz ürünleri işleme tesisi, Zonguldak, Trabzon, Malatya, Artvin, Kahramanmaraş ve Şanlıurfa’da balığa dayalı entegre su ürünleri işleme tesisleri teşvik kapsamına alındı.
Karadeniz illerinde kata değerli üretimde teşvik kapsamına alınan diğer sektörler ve iller şöyle: Sinop’ta su ürünleri, Gümüşhane’de alabalık, Ardahan’da Türk somonu üretimi, Çanakkale, Afyon, Tokat, Kars’ta yüksek ekonomik değere sahip endüstriyel süt ürünleri, Bolu ve Çorum’da likit yumurta, yumurta tozu.
Karadeniz illerinde teşvik alacak diğer iller şöyle:
Giresun’da fındık ve çay atıklarından katma değerli ürün, Amasya’da jeotermal sera tesisi, Zonguldak'ta katma değeri yüksek tıbbi ve aromatik bitkisel ürünler, Kastamonu’da kenevir işleme tesisi teşvik edilecek.
Ayrıca Amasya’da bitkisel ham ve rafine yağ, Düzce’de bitkisel yağ atık ve yan ürünlerinden probiyotik ve farmakolojik ürünler, Rize’de çay atıklarından aktif karbon, Tokat’ta meyve atıklarından katma değerli ürünler, Artvin’de tıbbi aromatik bitkilerden katma değerli ürün projeleri destek alacak.
Gıda yatırımlarında ise Karadeniz illerinden Giresun ve Ordu’da çikolata tesisi, Tokat’ta maya üretim tesisi projeleri teşvik edilecek.
Otel ve turizm yatırımlarında ağırlıklı olarak Anadolu şehirleri kapsama alındı. Karadeniz illerinde yine Bayburt ve Amasya'da 5 yıldızlı, Bartın'da 4 yıldızlı konaklama tesisleri, Bayburt’ta Kop Dağı kayak merkezi, Giresun kış turizmi merkezi, Rize’de butik çay turizm merkezi, Düzce, Rize ve Artvin’de doğa temelli turizm merkezi, Bolu ve Ordu’da ise geriatri turizm kompleksi teşvik görecek.
Gelelim sanayideki teşviklere…
Yüksek teknoloji gerektiren havacılık konusunda kullanılan yüksek alaşımlı döve parçalarının üretimi için Eskişehir, havacılık, raylı sistemler ve otomotiv için mekanik bağlantı elemanları üretimi için Sivas seçildi.
Kayseri insansız hava aracı ve eğitim uçağı iniş takım parçaları için seçilen il oldu.
Denizcilik sektöründe ön plana çıkan iller; tekne ve yat üretimi ve yat limanı kurulumu ile Mersin ve Sinop olarak sıralandı. Trabzon’da elektrikli tekne ve yat üretimi, Yalova’da gemi motoru üretimi teşvik gördü.
Karabük ve Çorum alaşımlı çelik-döküm üretim tesisi için seçildi.
Mobilya üretimi için seçilen iller; Sinop, Kayseri, Şırnak, Bolu, Giresun, Kastamonu ve Burdur olarak sıralanırken ağaç ve ağaç ürünleri üretimi için seçilen iller; Kastamonu, Kırklareli, Düzce, Çanakkale, Zonguldak, Karabük ve Burdur olarak sıralandı.
Bunca sektör içerisinde Samsun için hangi katma değerli ürünler teşvik alacak sorusuna yanıtı da şöyle vereyim:
Yeni sistemde; Erzincan ve Batman sıvı karbondioksit üretimi, Konya mermi üretimi ve MIM teknolojisi ile askeri silah parçaları üretimi yapılacak iller olacak.
Bu illerin yanı sıra Rize, Samsun ve Kırıkkale’de silah ve silah parçaları üretimi yapılacak.
Samsun'un katma değerli ürün projelerinde öne çıktığı asıl sektör; 'tıbbi ve medikal aletler' sektörü oldu.
Buna göre Samsun'da ultrason, mamografi, röntgen, mr, cerrahi motor, EKG, solunum cihazı, holter, diyaliz makinası üretimleri, Orta Karadeniz Kalkınma Ajansı tarafından teşvik verilerek desteklenecek.
Gelelim verilecek desteklere:
Onaylanan projelere yatırım tutarının yüzde 15’i ve 240 milyon TL’ye kadar nakdi destek ya da yatırım tutarının yüzde 20’si ve 240 milyon TL kadar faiz/kar payı desteği verilecek.
Bunun dışında vergi İndirimi olarak yüzde 50 yatırıma katkı oranı, KDV İstisnası, Yatırım Yeri Tahsisi, Gümrük Vergisi Muafiyeti, Sigorta Primi İşveren Hissesi Desteği (6. Bölgede 12 yıl, diğer bölgelerde 8 yıl) ve Sigorta Primi İşçi Hissesi Desteği (6. Bölge illerinde) yer alıyor.
Katma değerli ürünlerde sektörler ve verilecek destekler belli oldu. Şimdi sıra yatırımcılarda. Bakalım Samsun'da bu sektörlerde beklenen yatırımlar gerçekleşebilecek mi?
Yorumlar
Kalan Karakter: