Ekonomide işlerin kötü gittiğinin temel göstergelerinden birisi de çek ve senetlerde yaşanan ödeme güçlüğüdür.
2023 Cumhurbaşkanlığı seçimlerinden sonra iş başına gelen yeni ekonomi yönetiminin 'rasyonel olmayan uygulamalar' yüzünden patlatılan enflasyonu düşürmek, döviz kurunun uçuşa geçmesini engellemek için yaptığı manevraları aylardır izliyoruz.
Enflasyonla mücadele için uygulanan sıkı para politikasını, yükselen faizler ile diğer ekonomik tasarruf önlemleri ve vergi paketleri izliyor.
Bir taraftan bozulan ekonomiyi rayına oturtabilmek için bir mücadele devam ederken, bütün bunların sonucunda gittikçe daralan iç talep ise ticarette işleri karıştırdı.Yani bir tarafı yapmaya çalışırken diğer tarafı bozuyoruz.
Türkiye Bankalar Birliği Risk Merkezi'nin mayıs ayı verileri daha yeni yayınlandı. Buna göre bu yılın ilk beş ayında bankalara ibraz edilen çek adet ve tutarında artış azalırken, karşılıksız çıkan çek adet ve tutarında ise hızlı bir artış var.
Rakamlara bakarsak; bu yılın ilk beş ayında karşılıksız çek tutarı 57.2 milyar lira ile geçen yılın tamamını yakalamış durumda. İbraz edilen çek adedi yüzde 3, karşılıksız çıkan çek adedi yüzde 83 arttı.
Bunun yanı sıra mayıs itibariyle karşılıksız çek tutarı geçen yılın ilk beş ayına göre yüzde 261 artışa imza attı. Karşılıksız çıkan çek adedi ise bu yılın ilk 5 ayında 96 bin 517 oldu ve geçen yılın tamamındaki 146 bin 931 karşılıksız çek adedinin 66'sını yakalandı.
TBB'nin verileri ibraz edilen çek tutarının ise karşılıksız çekler kadar bile artmadığını gösteriyor.
Bankalara ibraz edilen çek adedi geçen yılın ilk beş ayına göre bu yılın ilk beş ayında yüzde 3 artarak 7 milyon 495 bin 56'ya geldi, ibraz edilen çek tutarı ise yüzde 85 arttı ve 2 trilyon 916 bin 822 milyon lira oldu.
Karşılıksız çıkan çek adedi geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 83 arttı, tutarında ise artış yüzde 261 oldu. Bankalara ibraz edilen çeklerdeki artış karşılıksız çıkan çeklerdeki artışın altında kaldı.
Bunlar Türkiye geneline ilişkin veriler. Samsun'da da durum çok farklı değil. Bu yılın ilk 5 ayında Samsun'da karşılıksız çıkan çek adedi sayısı 1248. Karşılıksız çek batağının toplam tutarı ise ilk 5 ay için 478 milyon 180 bin TL'ye bulmuş halde.
Karşılıksız çeklerin yanı sıra ticari hayatta önemli bir yer tutan senetlerde de 'protestolu' miktarında artış hızlanıyor.
Türkiye Bankalar Birliği verilerine göre, Türkiye genelinde yılın ilk beş ayında protestolu senet adedi 87 bin 497'ye çıkarken protesto edilen senet tutarı 13 milyar 981 milyon 807 bin liraya çıktı. İlk 5 ayda geçen yılın aynı dönemine göre protesto edilen senet adedi yüzde 5 gerilese de protestolu senet tutarı yüzde 181 arttı.
Protestolu senetlerde benzer artış Samsun'da da yaşanıyor. Hem karşılıksız çıkan çek hem de protesto edilen senetlerde Karadeniz illerinde ilk sırada gelen Samsun'da bu yılın ilk 5 ayında 1718 adet senet protesto edildi. Samsun'da protestolu senet tutarı ise 119 milyon 490 bin TL'ye ulaştı.
Sadece bu iki veri bile bile enflasyonla mücadelede sıkılaşma politikalarının, ticarette nakit yönetimindeki zorlukları ağırlaştırdığını gösteriyor.
Daha bu programın ilk yılı bile dolmadı. Üç yıla kadar kime öle kim kala!
***
TEPAV İstihdam İzleme Bülteni’ne göre SGK’nın açıkladığı Mart 2024 verilerinde, sigortalı çalışan sayısı yıllık olarak yüzde 1,5 azaldı. 89 alt sektörün 67’sinde sigortalı ücretli çalışan sayısında azalma görüldü.
***
Gelir İdaresi Başkanlığı (GİB) tarafından hazırlanan yeni vergi paketi önerilerine ilişkin tartışmalar tüm hızıyla devam ediyor. Gündemdeki konular arasında servet vergisi, kazanç vergisi ve kiralardan peşin vergi alınması gibi önemli başlıklar yer alırken, bu kritik konuların hazırlıkları sürdürülen düzenlemede yer almayacağı belirtiliyor.
Yorumlar
Kalan Karakter: