Bir Samsunlunun dünyanın en büyük ikinci borsası olan Nasdaq'ta işlem gördüğünden, şirketinin piyasa değerinin 5,8 milyar dolar olduğundan, basit bir kan testiyle genetik hastalıkların ve kanserin erken teşhisinde bilim dünyasında çığır açtığından ve FORBES Dergisi'ne kapak olduğundan haberiniz var mı?
Oğuzhan Atay, Samsunlu bir biliminsanı ve girişimci. Belki de bizlerin adını sanını bilmediği bu isim, dünyada adından söz ettiren, kurduğu şirket ile içerisinde işlem gören hisse senetlerinin piyasa değeri açısından dünyanın en büyük ikinci borsası olan Nasdaq'a giriş yapan, ürettiği kitlerle genetik hastalıkların teşhisinde bilim dünyasında çığır açan birisi.
Ne yapmıştır, ne yapmaktadır, ne yapacaktır, gelin biraz yakından inceleyelim.
Oğuzhan Atay’ın kurucu ortağı olduğu BillionToOne şirketi anne karnındayken bebeklerdeki gen hastalıklarını tespit edebilen bir genetik tanı testini üretti ve bu test alanında ilk ve tek. ABD'de pazar lideri olan ve “Unity” adını verdikleri testle bilim dünyasında çığır açan Atay ve ekibi, yapay zeka ve moleküler biyolojiden yararlanılan bir yöntemle Akdeniz Anemisi, SMA gibi genetik hastalıkların ve kanserin erken teşhisine olanak veren çalışmalarıyla büyük ses getirdi. Ayrıca Atay'ın şirketi BillionToOne (Milyardan Bire) dünya genelinde teknoloji odaklı şirketlerin hisselerinin işlem gördüğü Nasdaq'a hızlı bir giriş yaptı ve hisse fiyatı 60 dolardan 109 dolara yükseldi, şirketin günümüz piyasa değeri ise 5,8 milyar dolara ulaştı. Atay'ın şirketi, Amerika’daki sağlık sistemine uzun uğraşlar sonucunda entegre oldu ve sağlık sigortası alanının neredeyse yüzde 70'lik kısmına ulaşarak, kolay ve ucuz teşhis kitleri sayesinde alanında tek olmayı başardı.
Peki Amerikan borsasına böylesine sükseli bir giriş yapan, sağlık alanında çığır açan Samsunlu bu genç kim?
Samsunlu Oğuzhan Atay, Koç Lisesi’nde burslu olarak öğrenim görmek için İstanbul’a gitti. 2008 yılında Türkiye’de 1,6 milyon öğrencinin katıldığı üniversite sınavında birinci oldu. Moleküler biyoloji okumak için Princeton Üniversitesi’ne gitti. Fizik ve uygulamalı matematik alanlarında da yan dal eğitimi aldı. Üniversitede öğrenim görürken Birinci Yıl Onur Ödülü'nü, birinci ve ikinci sınıf öğrencilerinin en iyi yüzde 3’üne verilen Akademik Shapiro Ödülü'nü ve Princeton’da en yüksek akademik başarıya sahip yaklaşık 15 öğrenciye verilen Phi Beta Kappa Topluluğu Erken Seçimi ödüllerini aldı. Daha sonra moleküler biyoloji alanında yüksek lisans yaptığı Stanford Üniversitesi’nde lisansüstü öğrencilere verilen en büyük onur ödülü olan üç yıllık öğenim bursunu kazandı. Tüm bu ödüllerin ve başarıların ardından David Tsao ile biyoteknoloji şirketi olan BillionToOne’ı kurdu.
BillionToOne’ın ürünü Unity hamileliğin erken aşamalarında anneden alınan kan örneği ile Down Sendromu, ciddi gelişimsel ve fiziksel bozukluklara yol açan Edwards Sendromu gibi hastalıkları tek bir test ile tespit edilebiliyor ve bu anne kanında, bebekte tek genden kaynaklanan, kalıtsal bozuklukları da tarayabilen ilk ve tek test.
Forbes Dergisi'ne verdiği bir röportajda Atay, çalışmalarını şöyle özetliyor: "Çok büyük bir kütüphane gibi hayal edin. Down Sendromu, bir kromozomun bir kopyasının daha olması demek. Yani bir kütüphanenin bir kısmının yok olması ya da fazladan bir kopyasının olması gibi. Ancak aslında birçok hastalık bir kitaptaki tek bir harf değişikliğinden kaynaklanıyor. Bunu bebeğin anne kanındaki DNA’sına bakarak tespit etmek çok zordu. Çünkü milyon kat daha ufak bir şeye bakabiliyor olmanız gerekiyor."
BillionToOne Nasdaq'a giriş yaptığında hisse fiyatı borsa açılışında 60 dolar olarak saptanmasına rağmen son günlerde 103 dolar civarında seyrederken şirketin yıllık cirosu geçen yıl 153 milyon dolardan bu sene 209 milyon dolara yükseldi. Atay'ın şirketi moleküler biyoloji alanında adeta çığır açarken, birçok genetik hastalığın erken teşhis ve tedavisi için de umut oldu.
Forbes Dergisi'ne de kapak olan Atay, bunca yoğun gündem arasında belki de pek görülemedi ama tüm dünyanın konuştuğu bir Samsunlu olarak tarihe şimdiden geçti. Bilime, insanlığa yapılan yatırımın geri dönüşünü ve verdiği emeğin karşılığını alan Atay'ın başarısı, bu topraklarda var olan nice potansiyelin de kanıtı oldu adeta. Atay'ın Samsun'dan başlayan macerasının dünya ölçeğinde geniş yankı bulması ve insanlığa sunduğu dev hizmeti hepimizin gururu oldu. Yolun her daim açık olsun sevgili Oğuzhan... Umarım bu kentten birileri seni bu misafir eder ve başarıya giden yolda verdiğin emeklerin, tecrübelerin, dirayetin bu şehrin, bu ülkenin gençlerine örnek olur, bizler de gururla seni dinleriz.
Yorumlar 2
Kalan Karakter: